राष्ट्रीय

Blog single photo

'ਢੀਠ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣ ਤਾਂ ਹੋਵੇ ਸਖਤੀ '

24/03/2020



ਆਰ ਕੇ ਸਿਨਹਾ

ਅੱਜ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖੀਆਂ
ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਕੋਲਕੱਤਾ ਵਿਚ ਯਾਤਰੀ ਬੱਸਾਂ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ
'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਕੌਣ ਸਮਝਾਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ
ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਬੱਸ ਵਿਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਕ ਬੱਸ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ
ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੇ ਹੰਕਾਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ
ਮਜਬੁਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਹੈ। ਪਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ,
ਉਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਆਬਾਦੀ
ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੋ ਨਾਗਰਿਕ ਉਸ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਪਣੀ
ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਪਾਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਿਹਾ
ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ
ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਹਤ
ਮੰਤਰੀ, ਡਾ: ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਲਗਭਗ
1,84,000 ਲੋਕ ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰੂਪ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹਨ। ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ
ਹਨ ਪਰੰਤੂ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਕੌਣ ਲਵੇਗਾ
ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਇਹ ਉਸਦਾ ਦੱਸ ਗੁਨਾ ਯਾਨੀ
ਅਠਾਰਾਂ ਲੱਖ  ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਮੁੰਬਈ, ਚੇਨਈ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਜਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤ ਵਿਚ ਭੱਜ ਕੇ ਤੋਂ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਵੱਲ ਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ
ਅਸਥਾਈ ਕਾਮਿਆਂ, ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਜੇਕਰ ਸੰਕਰਮਣ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਤਾਂ
ਫਿਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ? ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀ
ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ
ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗੇ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਢੁਕਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਦੀ
ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆਤਮਾ ਕੰਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇੱਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਲਖਨਊ
ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲਖਨਿਊ ਵਿੱਚ 85
ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਹਨ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ
ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਬਸ, ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਪੀਪੀਈ (ਨਿੱਜੀ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ) ਹਨ, ਫਿਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਲਵੋ।

ਇਕ ਖੋਜ ਵਿਚ ਇਹ
ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2.6 ਜਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਢਾਈ ਹੋਰ
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਤ
ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ
ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ
ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋੜਵੰਦ
ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰਖਦੇ ਹਨ।  ਪਰ, ਜਿਥੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ
ਆਬਾਦੀ 130 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੀ ਆਬਾਦੀ ਚੀਨ ਨਾਲੋਂ ਕਈ
ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਉਂਝ ਤਾਂ ਆਬਾਦੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਨੀ 143 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਪਰ
ਖੇਤਰ ਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 143 ਲੋਕ
ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਰ ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਵਿਚ 455 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ
ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 35, ਸਪੇਨ ਵਿਚ 91, ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 49, ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ 122
ਲੋਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।  

ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਡਿਗਰੀ ਭਾਵ
ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਇਸੇ ਤੋਂ ਲਗਾ
ਲਵੋ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿਚ 3277, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ 593, ਸਪੇਨ ਵਿਚ 2311, ਈਰਾਨ ਵਿਚ 1812 ਅਤੇ
ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ 860 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ
ਇੱਥੇ ਕਈ ਸੌ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਖਬਾਰ, ਨੇ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 300 ਲੋਕਾਂ
ਨੂੰ ਸੰਕ੍ਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ
ਕਿਸਨੇ ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਛੱਡਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੌਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਕਸੀ ਹਵਾਈ
ਅੱਡੇ' ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸੀਵ ਕਰਨ ਵੀ  ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਸਾਡਾ ਕੋਈ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸੀਵ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚ
ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਰ
ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥ
ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਆਮ ਚੀਜ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਇੰਨਫੇਕਸਨ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅੰਦਾਜਾ
ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ
ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।  

ਅੱਜ
ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਪਡੇਟ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ
ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਵਰਗੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 462 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਜਿੱਥੇ ਫਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ
ਕੋਈ ਪਦਧਤੀ  ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈ ਵੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕੋਠੀਆਂ ਅਤੇ
ਬਾਗ-ਬਗੀਚਿਆਂ  ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ
ਭਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ । ਇਟਲੀ ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ
, ਉਹ ਵੀ ਅੱਜ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ
ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲੂਅ-ਕੰਡੇ ਖੜੇ ਕਰ
ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ
ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ
ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ। ਪਰ, ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ
ਇਕੱਲਤਾ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦੀ
ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ
ਪਿੰਡ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ
ਕਰਕੇ ਇਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਚ ਵਾਇਰਸ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਹੀ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਹੋ
ਜਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ
ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਵੇਗਾ?  ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ
ਵਿਚ 120 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲੇਗ ਫੈਲਿਆ ਸੀ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ
ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ
ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ
ਤਕਲੀਫ ਅਤੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ
ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ
ਸਿਗਰਟ ਬੀੜੀ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਲਾਗ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ
ਜਾਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ
ਲਈ ਕੋਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ 5 ਕਰੋਨਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ
ਜਬਲਪੁਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਥੇ ਟਿਸ਼ੂ ਪੇਪਰ ਹਿ
ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਡਸਟਬਿਨ, ਨਾ ਫੇਸ ਮਾਸਕ, ਨਾ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ
ਹੈਂਡ ਗਲਬਸ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ
ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਭਰਾਵੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ
ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕੋ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲਾਗ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲ
ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ
ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕੱਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮੌਤਾਂ
ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਇਕ ਮੌਤ ਜੋ ਕਿ ਪਟਨਾ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਤਰ
ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰਤਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸਿਰਫ 38 ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਹ ਭਰਮ ਵੀ ਤੋੜ
ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਇਸਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ
ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਗੇਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ
ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਸੀ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ
ਉਸਨੂੰ ਲਾਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਪਟਨਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ
ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਟਨਾ ਦੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਇਲਾਜ
ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਲਾਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ
ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ
ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਕਰਮਣ
ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਪਏਗਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪਟਨਾ ਜਾਂ ਲਖਨਊ,
ਗੋਰਖਪੁਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਰਾਂਚੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਜਾਂ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿਖੇ ਦਿੱਲੀ
ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਉਥੋਂ ਸਿੱਧੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਨਾ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਹੀ
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਵੇਗਾ।

ਹੁਣ ਜਰਾ
ਮੂਰਖ ਢੀਠ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈਏ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਢੀਠ ਪਟਨਾ ਦੇ ਉਸੇ
ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਕੱਲ੍ਹ ਮੌਤ
ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਖਤੀ
ਨਾਲ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਹੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਕਹਿਣਾ
ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ
ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦਾ  ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਟਮਾਰ 'ਤੇ ਉਤਰ
ਆਇਆ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ

ਹੁਣ ਪਲੇਗ ਮਹਾਂਮਾਰੀ
ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਸੌ ਵੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ
ਮਚਾਈ ਸੀ। ਸਾਲ 1898-99 ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ,
ਬੰਗਾਲ, ਉੜੀਸਾ ਵਿਚ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਪਲੇਗ ਫੈਲਿਆ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਿਆਂ
ਸਾਰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਿਖਿਆ ਵਿਚ
ਜੋ ਵੀ ਮਿਲਦਾ. ਉਸਦੀ ਖਿਚੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ  ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ
ਕਰਦੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਇਕ "ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ" ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਪਲੇਗ ਦਾ 
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ “ਘੋਸ਼ਣਾ” ਬਾਂਗਲਾ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ
ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਲੇਗ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਲੇਗ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ
ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਕ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਜੀ
ਨੇ ਇਸ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਲੋਕਾਂ
ਦੁਆਰਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਾਬਤਾ ਜਾਬਤਾ ਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋੜ
ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਦੀ ਦੀ ਚੋਣ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ
ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਪਲੇਗ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ
ਇਹ ਸਿਰਫ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਖੰਘ, ਥੁੱਕਣ, ਨੱਕ ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਫੈਲ ਰਹੀ
ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੈ - ਚੌਕਸੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ
ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ।

(ਲੇਖਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸੰਤਭਕਾਰ ਹਨ)




 
Top