ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 08 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੰਜਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਏਐਮਸੀਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਵਾਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਰਕਾਰ ਫਿਊਚਰ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰ ਸਿਸਟਮ (ਐਫਸੀਏਐਸ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੰਸਦੀ ਪੈਨਲ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰੋਡਮੈਪ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਫਿਊਚਰ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਠੋਸ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਬੈਟ ਕਲਾਉਡ ਰਾਹੀਂ ਰਿਮੋਟ ਕੈਰੀਅਰ-ਅਧਾਰਤ ਸਵਾਰਮਿੰਗ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਣ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੀਡੀਅਮ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (ਏਐਮਸੀਏ) ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਐਫਸੀਏਐਸ ਫਰੇਮਵਰਕ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਲਾਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਟੀਮਿੰਗ (ਲਾਇਲ ਵਿੰਗਮੈਨ ਡਰੋਨ), ਉੱਨਤ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਕੰਬੈਟ ਕਲਾਉਡ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ, ਅਤੇ ਹਾਈ-ਥ੍ਰਸਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਤੱਕ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਵਾਈ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਯੁੱਧ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਵਾਈ ਡੋਮੇਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਊਚਰ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰ ਸਿਸਟਮ (ਐਫਸੀਏਐਸ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਰਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਇਸ ਐਫਸੀਏਐਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਨਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਰੱਖ ਸਕੇ।

ਦਰਅਸਲ, ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰਾਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਟੀਲਥ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਧਰ-ਮੁਖੀ ਤੁਲਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫੌਜੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇਗਾ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਛੇਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਾਇਲਟ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾ ਕੇ ਹਵਾਈ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ