
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਜਨਵਰੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। 15 ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਦਿਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਦੁਖਾਂਤ ਵਜੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1934 ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ 8.4 ਮਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲ ਅਤੇ ਘਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਲਗਭਗ 11,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ।
1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੂੰ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਮਤ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ-ਰੋਧਕ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜ ਵੀ, 15 ਜਨਵਰੀ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਅਥਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਚੌਕਸੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :
1759 - ਲੰਡਨ ਦੇ ਮੋਂਟਾਗੂ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1784 - ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1934 - ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
1949 - ਕੇ. ਐਮ. ਕਰੀਅੱਪਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਬਣੇ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1949 ਵਿੱਚ, ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੇ. ਐਮ. ਕਰੀਅੱਪਾ ਨੇ ਜਨਰਲ ਫਰਾਂਸਿਸ ਬੁਚਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ।
1965 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1975 - ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੇ ਅੰਗੋਲਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
1986 - ਫੌਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼, ਕੇ. ਐਮ. ਕਰੀਅੱਪਾ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ), ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1986 - ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣ ਇੱਕ ਪੂਰੀ-ਮਹਿਲਾ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।
1988 - ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨਰਿੰਦਰ ਹਿਰਵਾਨੀ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 16 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
1992 - ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਨੇ ਬਾਲਕਨ ਦੇਸ਼ ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
1998 - ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤਿਕੋਣੀ ਸੰਮੇਲਨ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
1999 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਕੋਫੀ ਅੰਨਾਨ ਐਨ ਫ੍ਰੈਂਕ ਐਲਾਨਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾ ਬਣੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਜ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
2001 - ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2006 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੋ ਕਵਾਤਰੋਚੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
2007 - ਸੱਦਾਮ ਦੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇਰਾਕੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
2008 - ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ (ਗੇਲ) ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦਾਭੋਲ ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਤੱਕ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
2008 - ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ।
2008 - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚੀਨ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
2008 - ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੂਰ ਗਲੈਕਸੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਲੱਭਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
2009 - ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤਪਨ ਸਿਨਹਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
2009 - ਫਿਲਮ ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਅਨੇਅਰ ਨੂੰ ਬਾਫਟਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2010 - ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।2013 - ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅਲੇਪੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਤੇ ਰਾਕੇਟ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 83 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 150 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।
2016 - ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਬੁਰਕੀਨਾ ਫਾਸੋ ਦੇ ਓਆਗਾਡੂਗੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਟਲ 'ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 28 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 56 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।
2020 - ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ (ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ) ਦੇ ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।
2020 - ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਸਪਿਰਿਟ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
2020 - ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਮਿਤਰੀ ਮੇਦਵੇਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
2020 - ਭਾਰਤ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਆਪਣਾ 145ਵਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ। ਇਹ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
2020 - ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਜਨਮ :
1856 - ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੱਤ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ।
1888 - ਸੈਫੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂ - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।
1899 - ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ।
1921 - ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੋਸਲੇ - ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
1926 - ਖਾਸ਼ਾਬਾ ਜਾਧਵ - ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ।
1932 - ਜਗਨਨਾਥ ਪਹਾੜੀਆ - ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੌਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
1934 - ਵੀ. ਐਸ. ਰਾਮਾਦੇਵੀ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।
1938 - ਚੁੰਨੀ ਗੋਸਵਾਮੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ।
1946 - ਹਰਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ - ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ।
1947 - ਸੰਚਮਨ ਲਿੰਬੂ - ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੌਥੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
1956 - ਮਾਇਆਵਤੀ - ਸਿਆਸਤਦਾਨ।
1957 - ਭਾਨੂ ਪ੍ਰਿਆ - ਅਦਾਕਾਰਾ।
1961 - ਸਰਦੂਲ ਸਿਕੰਦਰ - ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ।
1982 - ਨੀਲ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ - ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਗਾਇਕ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਦਿਹਾਂਤ :
1761 ਈ. - ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਭਾਉ - ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਰਾਠਾ ਯੋਧਾ।
1990 - ਆਰ.ਆਰ. ਦਿਵਾਕਰ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ।
1998 - ਗੁਲਜ਼ਾਰੀਲਾਲ ਨੰਦਾ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।
2004 - ਮੁਹੰਮਦ ਸਲੀਮ - 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
2009 - ਤਪਨ ਸਿਨਹਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।
2012 - ਹੋਮਾਈ ਵਿਆਰਾਵਾਲਾ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਫੋਟੋ ਪੱਤਰਕਾਰ।
2014 - ਨਾਮਦੇਵ ਢਸਾਲ - ਮਰਾਠੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ।
2015 - ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਠਾਕੁਰ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ
-ਸੈਨਾ ਦਿਵਸ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ