ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 01 ਮਾਰਚ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, 2 ਮਾਰਚ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਵਾਜ਼ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦਾ 2 ਮਾਰਚ, 1949 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੋਕਿਲਾ' ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

13 ਫਰਵਰੀ, 1879 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਘੋਰਨਾਥ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਰਥਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ) ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣੀ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1498 - ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੋਜੀ ਵਾਸਕੋ ਡਾ ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇੜਾ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

1807 - ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਵੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸੀ।1969 - ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਏਅਰਲਾਈਨਰ, ਕੌਨਕੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਅਤੇ 2,080 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਗਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ।

1970 - ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਇਆਨ ਸਮਿਥ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਣਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।

1991 - ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਪ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰੰਜਨ ਵਿਜੇਰਤਨੇ ਸਮੇਤ 19 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1995 - ਇਕਵਾਡੋਰ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।997 - ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧਾਇਆ।

1999 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ-ਪ੍ਰਤੀਬੰਧ ਸੰਧੀ (ਸੀਟੀਬੀਟੀ) 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ।

2000 - ਚਿਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜਨਰਲ ਅਗਸਟੋ ਪਿਨੋਚੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੁਆਰਾ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਪਰਤੇ।

2002 - ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕੂਲਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸੰਮੇਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ; ਫਲਸਤੀਨ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।2006 - ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਸਬੰਧੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।

2008 - ਇਗੇਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਫਨੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਨ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੀ.ਈ.ਓ.) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹਮਾਸ ਮੁਖੀ ਇਸਮਾਈਲ ਹਨੀਯੇਹ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।- ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜਾਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਇਰਾਕ ਪਹੁੰਚੇ।- ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।

2009 - ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 13 ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।- ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।2023 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਜੇਨੇਵਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਗੌੜੇ ਨਿਤਿਆਨੰਦ ਦੀ ਕੈਲਾਸਾ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

2024 - ਭਾਰਤੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਅੰਕਿਤਾ ਰੈਨਾ ਆਈਟੀਐਫ ਮਹਿਲਾ ਓਪਨ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਪਰ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਝਿਬੇਕ ਕੁਲੰਬਾਏਵਮ ਨਾਲ ਡਬਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ