ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਮਾਰਚ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, 18 ਮਾਰਚ ਦਾ ਦਿਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ 18 ਮਾਰਚ, 1972 ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਵੀ.ਵੀ. ਗਿਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਜਗਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮੇਲਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਜ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

18 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ, 1938 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ, ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਕਈ ਅਰਥਪੂਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 4 ਦਸੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1801 - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹਥਿਆਰ ਫੈਕਟਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।1915 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।1919 - ਰੋਲਟ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ 1915 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਏ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ। ਇਸ ਐਕਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।1922 - ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।1940 - ਇਟਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮੁਸੋਲਿਨੀ ਨੇ ਹਿਟਲਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।1944 - ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਬਰਮੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।1965 - ਰੂਸੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਅਲੈਕਸੀ ਲਿਓਨੋਵ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣੇ।1972 - ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।2000 – ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂਮਸਡੇ ਪੰਥ ਦੇ 230 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।2006 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ।2007 - ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਬੌਬ ਵੂਲਮਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।2008 - ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਖੜਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।2008 - ਭਾਰਤੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਸੁਨੀਲ ਭਾਰਤੀ ਮਿੱਤਲ ਵੱਕਾਰੀ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਬਣੇ।- ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਆਈਆਰਬੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਮੁਖੀ ਏਜ਼ਾਨ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।2009 - ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।2013 - 60ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 'ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ' ਨੂੰ 60ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012 ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।2015 – ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਰਡੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਉੱਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 23 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।2017 – ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 21ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।2024 – ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਜਨਮ : 1858 – ਰੁਡੋਲਫ ਡੀਜ਼ਲ – ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਦਾ ਖੋਜੀ।1914 - ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ - ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ।1914 – ਨਗੇਂਦਰ ਸਿੰਘ – ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।1926 - ਅਕੀਥਮ ਅਚੁਥਨ ਨੰਬੂਥਿਰੀ - ਮਲਿਆਲਮ ਕਵੀ ।1938 - ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ - ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।1953 - ਡੀ.ਵੀ. ਸਦਾਨੰਦ ਗੌੜਾ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1955 - ਰਾਓਸਾਹਿਬ ਦਾਨਵੇ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।2000 - ਮਨਾ ਪਟੇਲ - ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਤੈਰਾਕ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1956 - ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਰਾਠੇ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਾਠੀ ਵਿਦਵਾਨ।1980 - ਏਰਿਕ ਫਰੌਮ - ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ।2000 - ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੂਬੇ - ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇਆਰਡੀਨੈਂਸ ਫੈਕਟਰੀ ਦਿਵਸ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ