ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 02 ਮਾਰਚ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ 2,23,658.17 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਫੋਕਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਅਦਾਇਗੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ 29,266.62 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਈ 17,430 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਾਖਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 13 ਪ੍ਰੀ-ਬਜਟ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੁੱਲ 2199 ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਏਆਈ ਚੈਟਬੋਟ ਤੋਂ 12,400 ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 5,000 ਸੁਝਾਅ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਜਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਨ ਡਾਕੂਮੈਂਟ 2047 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ 2031 ਤੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨੁਕਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਤ ਨੁਕਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਜਟ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਤ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਅਗਲੇ ਬਜਟ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹਿੱਸਾ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਘਾਟਾ ਵਧ ਕੇ ₹13,188.05 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁੱਲ ਬਜਟ ਦਾ 98 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਰੇਕ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬਜਟ ਮਿਲਿਆ?

ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬਜਟ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ - 8319.77 ਕਰੋੜਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ - 0741.55 ਕਰੋੜਸਹਿਕਾਰਤਾ - 1970.00 ਕਰੋੜਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ - 23603.69 ਕਰੋੜਯੁਵਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ - 01512.21 ਕਰੋੜਸਿਹਤ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ - 14007.28 ਕਰੋੜਘਰ, ਸਿਵਲ ਰੱਖਿਆ - 8475.01 ਕਰੋੜਊਰਜਾ - 6868.00 ਕਰੋੜ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ - 17250.72 ਕਰੋੜ

ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ - 2263.29 ਕਰੋੜ

ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿਭਾਗ - 8703.74 ਕਰੋੜ

ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ - 4116.13 ਕਰੋੜਟਾਉਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੀ ਪਲਾਨਿੰਗ, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ - 6797.57 ਕਰੋੜ

ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ - 1950.92 ਕਰੋੜ

ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ - 6446.57 ਕਰੋੜ

ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ - 5912.02 ਕਰੋੜ

ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ - 5893.66 ਕਰੋੜ

ਮਾਲੀਆ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ - 4024.28 ਕਰੋੜ

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ