ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 15 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਆਵਾਜਾਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, 1853 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਅਤੇ ਠਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1853 ਨੂੰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 34 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਕੋਚ ਸਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 400 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।

ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਟ੍ਰੇਨਾਂ, ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1853, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰਿਆ ਰਹੇਗਾ।

ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ

1853 - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਅਤੇ ਠਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੀ।

1917 - ਰੂਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਗ੍ਰਾਡ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਜ਼ਾਰ ਨਿਕੋਲਸ ਦੂਜੇ ਨੇ ਗੱਦੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

1919 - ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1945 - ਸੋਵੀਅਤ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨੇ ਜਰਮਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ 7,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1964 - ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਦਨਾਮ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਡਕੈਤੀ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 307 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।

1976 - ਹੈਰੋਲਡ ਵਿਲਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 13 ਸਾਲ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂਫਾਨ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।

1988 - ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕੁਰਦ-ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਲਬਜਾ 'ਤੇ ਗੈਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ।

1988 - ਫਲਸਤੀਨੀ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇਤਾ, ਖਲੀਲ ਅਲ-ਵਜ਼ੀਰ, ਉਰਫ਼ ਅਬੂ ਜਿਹਾਦ, ਨੂੰ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਦੇ ਟਿਊਨਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1990 - ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਭਰੀ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਦੋ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 65 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।

1999 - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਕੱਪ ਤਿਕੋਣੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ (ਸ਼ਾਰਜਾਹ) ਜਿੱਤਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਨੂਵੋ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ। ਅਬਦੇਲਾਜ਼ੀਜ਼ ਬੁਤੇਫਲਿਕਾ ਅਲਜੀਰੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।

2002 - ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 120 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

2004 - ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਲੜੀ 2-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ।

2008 - ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ (ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ, ਖਲੀਲਾਬਾਦ, ਬਿਲਗ੍ਰਾਮ, ਕੁਰਨੈਲਗੰਜ ਅਤੇ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ) ਲਈ ਹੋਈਆਂ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।2008 - ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ (ਲੰਡਨ) ਨੇ ਇਸ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।

2010 - ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਕਸ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਰੂਸ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਯੂਐਨ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

2020 - ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 20,83,820 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1,37,500 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਜਨਮ :

1848 - ਕੰਦੂਕੁਰੀ ਵੀਰੇਸਾਲਿੰਗਮ - ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 'ਗਦ ਬ੍ਰਹਮਾ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1889 - ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਸਾਇਆ, ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

1913 - ਕੇ. ਐੱਚ. ਆਰਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ।

1919 - ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪੰਜ-ਸਿਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ।

1934 - ਰਾਮ ਨਾਇਕ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਹਨ।

1940 - ਬਨਵਾਰੀਲਾਲ ਪੁਰੋਹਿਤ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1961 - ਜਰਬੋਮ ਗਾਰਲਿਨ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1969 - ਐਸ. ਸੌਮਿਆ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨਾਟਕ ਗਾਇਕਾ।

1978 - ਲਾਰਾ ਦੱਤਾ - ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ।

1995 - ਸਰਿਤਾ ਮੋਰ - ਭਾਰਤੀ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਪਹਿਲਵਾਨ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1951 – ਅਦਵੈਤ ਮੱਲਾਬਰਮਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ

1961 – ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ – ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ

1966 – ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ – ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ

2011 – ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਭਵਾਨੀ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ ਜੇਤੂ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :

-ਰੇਲਵੇ ਹਫ਼ਤਾ।

-ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸ ਹਫ਼ਤਾ।

-ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਿਵਸ (1853)।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ