ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 27 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦੌਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ 4,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ 6,350 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਵੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਦੌਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਰਿਲੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੰਗਟੋਕ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। 28 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:30 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗੰਗਟੋਕ ਦੇ ਆਰਕਿਡੇਰੀਅਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਰਾਜ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵਰਨਜਯੰਤੀ ਮੈਤਰੀ ਮੰਜਰੀ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਆਰਕਿਡ ਅਨੁਭਵ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਲਜੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਰਾਜ ਬਣਨ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ₹4,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕਈ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ, ਲਾਂਚ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਸੰਪਰਕ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਬਿਜਲੀ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨਾਮਚੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਯਾਂਗਾਂਗ ਵਿੱਚ 100 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਉਹ ਐਨਆਈਟੀ ਦੇਵਰਾਲੀ ਵਿਖੇ 30 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸੋਵਾ ਰਿਗਪਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਯਾਂਗਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ, ਚਾਕੁੰਗ ਵਿੱਚ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਬਲਾਕ, ਗੰਗਟੋਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੋਚੇਯਾਗਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੈਲਨ ਲੇਪਚਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਗਿਆਲਸ਼ਿੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੈਂਟਮ ਵਿੱਚ ਡੈਂਟਮ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਗਿਆਥਾਂਗ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ, ਮੰਗਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੰਗਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਨਾਮਚੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੁਮਤਾਰ ਗੁੰਪਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਠਵਾਸੀ ਹੋਸਟਲ-ਕਮ-ਕਲਾਸਰੂਮ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਿੱਕਮ ਭਰ ਦੇ 160 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ-ਸਮਰੱਥ ਵਿਦਿਅਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਗੇ।

ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਿਰਵਾਨੀ ਅਤੇ ਲੋਅਰ ਸੈਮਡੋਂਗ ਵਿਖੇ ਤੀਸਤਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਡਬਲ-ਲੇਨ ਸਟੀਲ ਆਰਚ ਪੁਲਾਂ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ, ਜੋ ਨਾਮਚੀ ਅਤੇ ਗੰਗਟੋਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਗੇ। ਉਹ ਬਿਰਧਾਂਗ ਤੋਂ ਕਿਚੁਦੁਮਰਾ ਰਾਹੀਂ ਨਾਮਚੀ ਤੱਕ ਸੜਕ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਅੰਤਰ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਏਗਾ, ਯਾਤਰਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੁਚਾਰੂ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ।

ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗੰਗਟੋਕ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੰਡ (ਟੀ ਐਂਡ ਡੀ) ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸੁਧਾਰ, ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੂਮਸੇ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੇਵਾ ਸਕੱਤਰੇਤ (ਮਿੰਨੀ ਸਕੱਤਰੇਤ) ਅਤੇ ਗੰਗਟੋਕ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਫਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਯੋਜਨਾ, ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਐਸਏਪੀ ਪੰਗਥਾਂਗ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਡ ਸੀ ਕੁਆਰਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਐਮਜੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਦਭਾਵ ਮੰਡਪ (ਜਨਤਕ ਉਪਯੋਗਤਾ ਕੇਂਦਰ) ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿੰਗਤਮ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸੀਵਰੇਜ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਉਹ ਗੰਗਟੋਕ ਦੇ ਜ਼ੋਨ III ਵਿੱਚ ਰੋਰੋ ਚੂ ਨਦੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਣੀ ਚੂ ਨਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਏਗਾ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗੰਗਟੋਕ ਵਿੱਚ ਰਿਜ ਪ੍ਰੀਸਿੰਕਟ ਦੇ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਸੋਰੇਂਗ ਵਿੱਚ ਡੋਡਕ ਵਿਖੇ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (18ਵੇਂ ਮੀਲ ਅਤੇ ਹਾਂਗੂ ਝੀਲ 'ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਮੇਤ), ਅਤੇ ਨਾਮਫਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਣਾਮੀ ਮੰਗਲਧਾਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਗਿਆਲਸ਼ਿੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਲਨੋਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਈਕੋ-ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਵੀ ਰੱਖਣਗੇ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਇਫਕੋ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਯੋਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਈਨਿੰਗ, ਰੰਗਪੋ ਵਿਖੇ ਇਨਡੋਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰਾ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਰਾਜ ਬਣਨ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 5:00 ਵਜੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲਗਭਗ ₹6,350 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਉਹ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ। 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 8:30 ਵਜੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੋਈ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 11:30 ਵਜੇ ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ 1,050 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ 48 ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ-ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਸੜਕ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨਾ, ਕੱਜਕਪੁਰਾ ਅਤੇ ਕਾਦੀਪੁਰ ਵਿਖੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਲ ਓਵਰਬ੍ਰਿਜਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ 55 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਐਸਟੀਪੀ) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲ ਜੀਵਨ ਮਿਸ਼ਨ ਅਧੀਨ 30 ਪੇਂਡੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਚੰਦਰਵਤੀ ਘਾਟ ਦਾ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਸਾਰਨਾਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਾਰੰਗਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਨਾਗਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਰਵਿਦਾਸ ਪਾਰਕ ਦਾ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਹਾਕੀ ਟਰਫ, ਰਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ 100 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ, ਅਤੇ ਭੇਲੂਪੁਰ ਜਲ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ 1 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਤਿੱਬਤੀ ਅਧਿਐਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸੋਵਾ ਰਿਗਪਾ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਗਭਗ ₹5,300 ਕਰੋੜ ਦੇ 112 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੂਤ 2.0 ਅਧੀਨ 13 ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੁਪਤਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ 500 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮਲਟੀ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਭੋਜੂਵੀਰ ਅਤੇ ਸਿਗਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਤਲਾਬਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ, 198 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ, 100 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਬਲਾਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਘਾਟ, ਦਸ਼ਾਸ਼ਵਮੇਧ ਘਾਟ ਅਤੇ ਨਮੋ ਘਾਟ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਾਟਾਂ 'ਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਦਫਤਰ, ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦਫਤਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਚਿਲਡਰਨ ਸ਼ੈਲਟਰ ਹੋਮ ਅਤੇ ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਜਸਟਿਸ ਬੋਰਡ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਵੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਨਾਸ ਡੇਅਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਨਸ ਵਜੋਂ ₹105 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਵੀ ਕਰਨਗੇ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜੰਕਸ਼ਨ-ਪੰਡਿਤ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਰੇਲ-ਕਮ-ਸੜਕ ਪੁਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਚੰਦੌਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾ ਕੇ, ਮਲਟੀ-ਲੇਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਇਹ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਧਾਮ, ਰਾਮਨਗਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 19 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਨਾਲ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਉਣਗੇ: ਬਨਾਰਸ-ਪੁਣੇ (ਹੜਪਸਰ) ਅਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ-ਮੁੰਬਈ (ਲੋਕਮਾਨਯ ਤਿਲਕ ਟਰਮੀਨਸ)। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣਗੀਆਂ। ਬਨਾਰਸ-ਪੁਣੇ ਸੇਵਾ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਧਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ-ਮੁੰਬਈ ਸੇਵਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਏਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੋਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਇੱਕ 594 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ, 6-ਲੇਨ (8-ਲੇਨ ਤੱਕ ਫੈਲਣਯੋਗ), ਅਕਸੈਸ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਕੋਰੀਡੋਰ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ₹36,230 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ 12 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ - ਮੇਰਠ, ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ, ਹਾਪੁੜ, ਅਮਰੋਹਾ, ਸੰਭਲ, ਬਦਾਉਂ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ, ਹਰਦੋਈ, ਉਨਾਓ, ਰਾਏਬਰੇਲੀ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸਹਿਜ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਕੋਰੀਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਮੇਰਠ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੌਜੂਦਾ 10-12 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 6 ਘੰਟੇ ਰਹ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 3.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਹੂਲਤ (ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਰੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਗਲਿਆਰੇ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਰੂਟ 'ਤੇ 12 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,635 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ, ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ।

ਬਿਹਤਰ ਸੰਪਰਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਆਮਦਨ ਵਧਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ, ਨਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲਿੰਕ ਕੋਰੀਡੋਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਚਾਲੂ ਹਨ ਜਾਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਗਰਾ-ਲਖਨਊ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ, ਜੇਵਰ ਲਿੰਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ, ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਲਿੰਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ, ਅਤੇ ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗੰਗਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ