ਮਾਸਕੋ, 06 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੈਫਰੀ ਸਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾ - ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ - ਕੋਲ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਸ਼ੀਆ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ 'ਨਿਊ ਆਰਡਰ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਸ ਨੇ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਕਸ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਰੂਸ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ) ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਹੀ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ? ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ 'ਤੇ ਇਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ? ਸੰਕਟ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਟਰੰਪ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਆਰਥਿਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਕਿਉਂ ਸਮਝਿਆ? ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਸਾਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕਥਿਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਭਾਰਤ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸਨੇ ਹੁਣੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕੀ ਭਰਮ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਰੂਸ, ਚੀਨ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਬੰਧ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਚੋਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਲਕੀਅਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ