ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 12 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 13 ਮਈ ਦਾ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ 13 ਮਈ, 1952 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਸੀ।

ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1952 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ 13 ਮਈ, 1952 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਲੋਕ ਸਭਾ, ਦਾ ਗਠਨ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1952 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ 13 ਮਈ, 1952 ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 1951-52 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਭਿਆਸ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧਾਨਕ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

13 ਮਈ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਰੂਪ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੰਸਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1830 - ਇਕਵਾਡੋਰ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੁਆਨ ਜੋਸ ਫਲੋਰਸ ਬਣੇ।1846 - ਟੈਕਸਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।1918 - ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ।1952 - ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।1960 - ਮੈਕਸ ਆਈਸੇਲਿਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਿਸ ਮੁਹਿੰਮ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਧੌਲਾਗਿਰੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ।1962 - ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।1981 - ਪੋਪ ਜੌਨ ਪਾਲ II ਨੂੰ ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।1995 - ਚੇਲਸੀ ਸਮਿਥ 1995 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਬਣੀ।1995 - ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਔਰਤ, ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਨੇ ਸ਼ੇਰਪਾ ਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਕੀਤਾ।1998 - ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।1998 - ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।1998 - ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਟੋਬੈਗੋ ਦੀ ਸੁੰਦਰੀ ਬੈਂਡੀ ਫਿਟਜ਼-ਵਿਲੀਅਮਜ਼ 1998 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਬਣੀ।1999 - ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਕੇਈ ਨਾਗੁਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ (25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ) ਬਣੀ।2000 - ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਲਾਰਾ ਦੱਤਾ ਨੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2000 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।2003 - ਰਿਆਦ ਵਿੱਚ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 29 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।2008 - ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ-ਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।2009 - ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਿੱਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇੰਟੇਲ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨੁਚਿਤ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਇੱਕ ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ।2010 - ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਈਲਾ ਭੱਟ ਨੂੰ 2010 ਦਾ ਨਿਵਾਨੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।2017- ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਾਨਾਕ੍ਰਾਯ ਰੈਨਸਮਵੇਅਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ।

ਜਨਮ : 1857 - ਰੋਨਾਲਡ ਰੌਸ - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ।1901 - ਮਥੁਰਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵੈਦਿਆ - ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।1905 - ਫਖਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਅਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸੀ।1916 - ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਰਾਉਤਰਾਏ - ਉੜੀਆ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।1917 - ਅਸਿਤ ਸੇਨ - ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ।1918 - ਟੀ. ਬਾਲਸਰਸਵਤੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨ੍ਰਿਤਕ।1951 - ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ) - ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਗੁਰੂ ਜਿਸਦਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।1955 - ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਚੂਫਾਲ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1956 - ਕੈਲਾਸ਼ ਵਿਜੇਵਰਗੀਆ - ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

ਦਿਹਾਂਤ :1626 - ਮਲਿਕ ਅੰਬਰ - ਮੱਧਯੁਗੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।1950 - ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵਦੱਤ ਭੰਡਾਰਕਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ।1951 - ਹਸਰਤ ਮੁਹਾਨਾ - ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ।1962 - ਬੀਰ ਭਾਨ ਭਾਟੀਆ - ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ।2001 - ਆਰ. ਕੇ. ਨਾਰਾਇਣ - ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।2006 - ਹੇਮਲਤਾ ਗੁਪਤਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ।2011 - ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਥੀਏਟਰ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ।2016 - ਬਾਬਾ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤ ਅਤੇ ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ।2021 - ਇੰਦੂ ਜੈਨ - ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ