ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 13 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 14 ਮਈ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 1992 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ, ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਆਫ਼ ਤਾਮਿਲ ਈਲਮ (ਲਿੱਟੇ) 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 14 ਮਈ, 1992 ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿੱਟੇ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਗਠਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਦਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਿੱਟੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤਾਮਿਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੈਨਾ (ਆਈਪੀਕੇਐਫF) ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਭੇਜਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਵੀ ਲੈਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲਿੱਟੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਗਠਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਠਨ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

14 ਮਈ ਦੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਕੱਟੜਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨੀਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1607 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਈ ਅੱਡਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਜੇਮਸਟਾਊਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।1610 - ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਚੌਥੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲੂਈ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ।1702 - ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।1811 - ਪੈਰਾਗੁਏ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ।1878 - ਰੌਬਰਟ ਏ. ਚੈਸਬਰੋਫ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੈਸਲੀਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ।1879 - ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਐਡੀਸਨ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।1944 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕੋਹਿਮਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।1948 - ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।1955 - ਵਾਰਸਾ ਪੈਕਟ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ।1963 - ਕੁਵੈਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ 111ਵਾਂ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ।1973 - ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।1984 - ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਾਰਕ ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।1991 - ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਨਸਲਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿੰਨੀ ਮੰਡੇਲਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।1992 - ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਿੱਟੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।1999 - ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਨਮ ਸੇਠੀ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਫਰਾਈਡੇ ਟਾਈਮਜ਼, ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਦੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਲਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।2001 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਸੱਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।2004 - ਡੇਲੀ ਮਿਰਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਨਕਲੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ।2006 - ਸਾਬਕਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾ ਜਿਓਰਜੀਓ ਨੈਪੋਲੀਟਾਨੋ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਏ.ਐਮ. ਰੋਸੇਨਥਲ ਦੀ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਚੀਨ ਨੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਕਲ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ।2007 - ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।2008 - ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਐਨਆਈਈ ਨੇ 2008 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ਪੇਪਰ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈਐਨਐਮਏ) ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।2010 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ, ਪੁਲਾੜ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਦਿ ਵਿੱਚ 22 ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।2012 - ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ 1,500 ਫਲਸਤੀਨੀ ਕੈਦੀ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।2013 - ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ 15ਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।

ਜਨਮ : 1657 - ਸ਼ੰਭਾਜੀ - ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।1883 - ਅੱਲਾਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ ਅਈਅਰ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ।1892 - ਅਰੁਣ ਚੰਦਰ ਗੁਹਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ।1923 - ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਸੇਨ, ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।1962 - ਰਘੂ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜੂ - ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਜੋ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1923 - ਐਨ.ਜੀ. ਚੰਦਾਵਰਕਰ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ।1943 - ਅੱਲਾ ਬਖਸ਼ - ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕੇਦਾਰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1963 - ਆਚਾਰੀਆ ਰਘੂਵੀਰ - ਮਹਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ।1978 - ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਾਥੁਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ।2010 - ਵਰਿੰਦਾ ਕਰਾਂਦੀਕਰ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਮਰਾਠੀ ਕਵੀ।2011 - ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿਕੈਤ, ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ।2016 - ਕੰਦਾਸਾਮੀ ਕੁੱਪੁਸਾਮੀ - ਤਾਮਿਲ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ