ਬੀਜਿੰਗ, 15 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਚੀਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ ਤੋਂ ਸਵਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਪਾਰ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ ਤੱਕ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੀਨ ਬੋਇੰਗ ਤੋਂ 200 ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਜੈੱਟ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ-ਨਿਰਮਿਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਰੀਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੀਐਨਐਨ, ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼, ਸੀਐਨਬੀਸੀ, ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਸ਼ਿਨਹੂਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ, 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੀ ਸੱਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ (ਏਪੀਈਸੀ) ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਜੀ20 ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਵੀ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੌਦੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ, ਝੋਂਗਨਨਹਾਈ ਗਾਰਡਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਟਰੰਪ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਗਠਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਈਰਾਨ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਨ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ 15 ਮਿੰਟ ਚੱਲੀ। ਵਪਾਰ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਫੌਜੀ ਉਪਕਰਣ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।

ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ੀ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਾਈਵਾਨ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਸੰਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਤਾਈਵਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਚੀਨ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਠੋਸ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁਝ ਹੀ ਠੋਸ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੋਰ ਸਮਝੌਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਭੜਕਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ