ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 09 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲਾਤ ਐਕਟ, 1927 ਦੀ ਧਾਰਾ 20 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 673.32 ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵਡ ਫਾਰੈਸਟ ਐਲਾਨਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਬਿਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1994 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜ ਰਿਜ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲਾਤ ਐਕਟ, 1927 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਹੁਣ, ਧਾਰਾ 20 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਰਿਜ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਗ੍ਰੀਨ ਲੰਗਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਪਰ ਰਿਜ ਰੋਡ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 24 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਦੱਖਣੀ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 4080.82 ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਦੇ 673.32 ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਰਿਜ ਦੇ ਕੁੱਲ 4754.14 ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰਿਜ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਧਾਰਾ 20 ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਖਵਾਂ ਜੰਗਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਜ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਢੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਮ, ਪਿੱਪਲ, ਸ਼ੀਸ਼ਮ, ਜਾਮੁਨ, ਇਮਲੀ ਅਤੇ ਅੰਬ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿਆਲੀ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਿਜ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਖਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸੈਂਟਰਲ ਰਿਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ੇ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਹਰੇ ਕਵਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ