ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 01 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 2 ਜੁਲਾਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੈ। 1757 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਮੋੜ ਲਿਆ।

23 ਜੂਨ, 1757 ਨੂੰ ਹੋਈ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਵਾਬ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ, ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫੌਜ ਜਿੱਤ ਗਈ।

ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਛੱਡ ਗਏ ਪਰ 2 ਜੁਲਾਈ, 1757 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੀਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਬੇਗ ਨੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਮਕ ਹਰਾਮ ਦਿਓਦੀ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਰਹੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1306 - ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਨੇ ਸਿਵਾਣਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਨ੍ਹੱਧਦੇਵ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਚੌਹਾਨ ਮੁਖੀ ਸ਼ੀਤਲਦੇਵ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਸੀ।

1712 - ਇਸ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਥਾਮਸ ਸੇਵਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਫ਼ ਇੰਜਣ ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

1757 - ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

1897 - ਇਤਾਲਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਾਰਕੋਨੀ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।

1924 - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

1940 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਭੜਕਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ।

1940 - ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੀ ਲਾਇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

1941 - ਨਾਜ਼ੀ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਂਬਰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1949 - ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।

1962 – ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਰੋਜਰਸ, ਅਰਕਾਨਸਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲਮਾਰਟ ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

1972 - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਭੁੱਟੋ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ।

1979 - ਸੁਜ਼ਨ ਬੀ. ਐਂਥਨੀ ਡਾਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਕਾ ਸੀ।

1983 - ਕਲਪਕਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕਾਈ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

1985 - ਆਂਦਰੇਈ ਗ੍ਰੋਮੀਕੋ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗਏ।

1990 - ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਮੱਕਾ-ਮੀਨਾ ਵਿੱਚ ਭਗਦੜ ਵਿੱਚ 1,426 ਹਜ ਯਾਤਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1993 - ਓਐਨਜੀਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2002 - ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਸੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

2004 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

2004 - ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਟਰਮੀਨਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2006 - ਇੰਗਲੈਂਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਡੇਵਿਡ ਬੈਕਹਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਮ :

1893 - ਚੰਦੂਲਾਲ ਮਾਧਵਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ - ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ।

1901 - ਕਾਲਿੰਦੀ ਚਰਨ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉੜੀਆ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ।

1925 - ਸਵਾਮੀ ਰਾਮ - ਭਾਰਤੀ ਯੋਗਾਚਾਰੀਆ।

1941 - ਆਸਲਤਾ ਵਾਬਗਾਂਵਕਰ - ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1945 - ਵਿਦਿਆ ਬਿੰਦੂ ਸਿੰਘ - ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ।

1948 - ਆਲੋਕ ਧਨਵਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਕਵੀ।

1954 - ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1956 - ਤੂਫਾਨੀ ਸਰੋਜ - 13ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ।

1983 - ਸੁਹਾਸ ਐਲ.ਵਾਈ. - ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ-ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1843 - ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਸੈਮੂਅਲ ਹੈਨੇਮੈਨ - ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸਨੇ ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।

1961 - ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ - ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ।

1950 - ਯੂਸਫ਼ ਮੇਹਰਾਲੀ - ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ।

1934 - ਅਸਿਤ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ

- ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਿਵਸ।

- ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਐਫਓ ਦਿਵਸ (ਇਸਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਯੂਐਫਓ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ