ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਟੀਬੀ (ਟੀ.ਬੀ.) ਬਲਗਮ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤਾਂ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ਆਈਸੀਐਮਆਰ) ਡਰੋਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਡਰੋਨ-ਅਧਾਰਤ ਨਮੂਨਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਯਾਦਾਦਰੀ-ਭੁਵਨਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਏਮਜ਼ ਬੀਬੀਨਗਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਪਦਿਕ ਖਾਤਮੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 840 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਰੋਨ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਬੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਔਸਤ ਸਮਾਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 5 ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਔਸਤਨ ਜੇਬ ਖਰਚ ਲਗਭਗ 9,451 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 91 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਰੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੋਈ ਯਾਤਰਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, 11 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, 60 ਉਪ-ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਅਤੇ 4 ਟੀਬੀ ਯੂਨਿਟ ਡਰੋਨ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਲਗਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਰਾਜੀਵ ਬਹਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੀਬੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ, ਡਰੋਨ ਦੀ ਸੀਮਤ ਲੋਡ ਸਮਰੱਥਾ, ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਜਰਬੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ