ਤਹਿਰਾਨ, 03 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੋਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਸੀਐਨਐਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 250ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਾਗਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੂਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਜਾਣ ਸਕੇ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਖਾਮੇਨੇਈਦੇ ਖੂਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਜਤਬਾ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੱਸੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਖਾਮੇਨੇਈਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 250ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਅੰਤਮ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਗੈਰ-ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ ਫੈਲੋ ਸੀਨਾ ਤੂਸੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ,‘‘ਕਤਲ ਨੇ ਖਾਮੇਨੇਈਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੀਆ ਸੰਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈੇ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਵਾਰ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ: 1989 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਰੂਹੁੱਲਾ ਖਾਮੇਨੇਈਲਈ, ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਕੁਦਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਕਾਸਿਮ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਲਈ। ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ, ਜਲੂਸ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਏ।

ਖੋਮੇਨੀ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਅੰਤਮ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਖਾਮੇਨੇਈਦੀ ਦੇਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਬੂਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਖਾਮੇਨੇਈਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਸਜਿਦ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਇਮਾਮ ਖਾਮੇਨੇਈਮੋਸਾਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਚੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ। ਖਾਮੇਨੇਈਦੀ ਦੇਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1.7 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਤਹਿਰਾਨ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰੇਗਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬਾਸੀਜ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਲਈ 5 ਕਰੋੜ ਰੋਟੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਕ੍ਰੀਸੈਂਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 2,500 ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ, 21 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ, 100 ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਚਾਅ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਸਪਤਾਲ, 500,000 ਲੀਟਰ IV ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ 20,000 ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਟੈਂਡਬਾਏ 'ਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ, ਮਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਕੋਮ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਮ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨਜਫ ਅਤੇ ਕਰਬਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਲਿਜਾਣਾ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਛਵੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ 40 ਲੱਖ ਤੋਂ 1.5 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਲਿਖਤੀ ਬਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨਾਲ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੋਜਤਬਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਦਿੱਖ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।

ਈਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤਹਿਰਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਰਾਘਚੀ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਕਾਟਜ਼ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ