ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 09 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਧਾਤ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਾਹਨ ਨੰਦੀ ਦੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤੀਕੇਯ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਛੇ-ਮੁਖੀ ਮੂਰਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਹ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਚੋਲ ਅਤੇ ਵਿਜੇਨਗਰ-ਨਾਇਕ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਮੁੱਖ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲਾ ਧਾਤੂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਦੇਵੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ੈਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮੰਦਰ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਤੂ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੋਲੂਮੰਗੁੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ਵਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ 13ਵੀਂ ਅਤੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੋਲ ਕਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਵਿਜੇਨਗਰ ਨਾਇਕ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨੰਦੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ: ਇਹ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਭਗਤ ਹਨ। ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਾਇਵ ਮੰਦਰ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਾਇਵ ਮੰਦਰ ਕਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਸਟੀਕ ਸਰੀਰਕ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਜਾਵਟੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜਾਵਟੀ ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੇਟਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਵਰੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਲੂਮੰਗੁੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ਵਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ (13ਵੀਂ-16ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.) ਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰਤੀਕੇਯ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ: ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਛੇ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰਤੀਕੇਯ (ਮੁਰੂਗਨ ਜਾਂ ਸ਼ਣਮੁਖ), ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੁੱਧੀ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 12 ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਸਤ੍ਰ, ਵੇਲ (ਭਾਲਾ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ, ਮੋਰ, ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਚੋਲ-ਯੁੱਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਰਗੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਮੂਰਤੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੰਜਾਵੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਨਮਬਾੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਗਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਦਰ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ