ਨਾਗਪੁਰ, 01 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਹੰਸ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਭਾਵੇ ਜੀਵ ਸੇਵਾ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਪਿਛਲੇ 53 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੇਵਾ, ਅੱਜ ਬਣਿਆ 100 ਬੈੱਡ ਦਾ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ : ਸਾਲ 1974 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਖਾਪਰੀ ਦਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕਲਾਸਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਅੱਜ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਮਾਰਤ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲਗਭਗ 150 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਕਟਰ ਨਾਨਾਸਾਹਿਬ ਸਾਲਪੇਕਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਓਪੀਡੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਮੂਨੇ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਓਪੀਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ, ਇਹ ਸੇਵਾ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਸਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅੱਜ ਉਪਲਬਧ ਹਨ : ਡਾ. ਦਿਲੀਪਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਦਿਲੀਪ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ, 100 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੈਪਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ, ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ, ਵੈਰੀਕੋਜ਼ ਨਾੜੀਆਂ ਦਾ ਲੇਜ਼ਰ ਇਲਾਜ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ, ਡਾਇਲਸਿਸ, ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ, ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਐਂਜੀਓਪਲਾਸਟੀ, ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਸਪਤਾਲ ਹੁਣ 100 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 11 ਆਈਸੀਯੂ ਬਿਸਤਰੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਰਸਿੰਗ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 40 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਤਹਿਤ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ: ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ : ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਡਾ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਖਡੱਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਈਐਨਟੀ, ਆਰਥੋਪੈਡਿਕਸ, ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਹੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਨਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਸਥਾਨ : ਡਾ. ਦਿਲੀਪ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਪਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ ਉਪਕਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਕਲ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਵੱਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਸਪਤਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ, 200 ਬੈੱਡ ਵਾਲੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ : ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ, 200 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 11 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ 60 ਆਈਸੀਯੂ ਬੈੱਡ, ਨੌਂ ਆਧੁਨਿਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਯੂਨਿਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਵਿਦਰਭ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ਦੇ ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨ ਉਸੇ ਸੇਵਾ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਭਾਵੇ ਜੀਵ ਸੇਵਾ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਵਾ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸੰਵੇਦਨਾ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਹਿਚਾਣ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ