ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 13 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ। ਜਿੱਥੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ, ਜਿਸਨੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਿੰਸਾ, ਦੰਗਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਨੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 1 ਤੋਂ 1.5 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੰਡ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਹਿਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੁੱਖ, ਉਜਾੜੇ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 2021 ਵਿੱਚ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 'ਵਿਭਾਜਨ ਵਿਭੀਸ਼ਿਕਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਿਵਸ' ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਵੰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਅਧਿਆਇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ, ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1862 - ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।

1908 - ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੋਲਕਸਟੋਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਯੋਜਿਤ।

1917 - ਚੀਨ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1920 - ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਐਂਟਵਰਪ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ।

1936 - ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਓਲੰਪਿਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡ ਆਯੋਜਿਤ।

1938 - ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ (ਦ ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਾਗ) ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

1947 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਗਿਆ।

1968 - ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1971 - ਬਹਿਰੀਨ ਨੂੰ 110 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

1975 - ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਜੀਬ ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਿਆ।

2001 - ਮੈਸੇਡੋਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀਅਨ ਬਾਗੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ, ਆਇਰਿਸ਼ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

2002 - ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਨਰਲ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾ ਕਿਹਾ।

2006 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋਈ।

2006 - ਇਰਾਕ ਦੇ ਕਾਹਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 400 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

2007 - ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ।

2013 - ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ 638 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਜਨਮ :

1900 - ਐਸ. ਕੇ. ਪਾਟਿਲ - ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ।

1924 - ਸਈਦ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਹੁਸੈਨ ਬਰਨੀ - ਉੜੀਸਾ ਕੇਡਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ।

1924 - ਕੁਲਦੀਪ ਨਈਅਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ।

1941 - ਟੀ. ਵੀ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ।

1957 - ਜੌਨੀ ਲੀਵਰ - ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਮੇਡੀਅਨ।

1968 - ਪ੍ਰਵੀਨ ਅਮਰੇ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ।

1970 - ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਤੇਲੀ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1995 - ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਪਿਸੇ - ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਆਫ-ਰੋਡ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਰੇਸਰ।

ਦੇਹਾਂਤ : 1941 - ਕੇਸਰੀ ਸਿੰਘ ਬਰਹਟ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।

1979 - ਐਡੁਆਰਡ ਗੌਬਰਟ - ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1984 - ਖਾਸ਼ਾਬਾ ਜਾਧਵ - ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ।

1988 - ਕੈਲਾਸ਼ ਨਾਥ ਵਾਂਚੂ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਮੁੱਖ ਜੱਜ।

1996 - ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਾਏ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ।

2000 - ਹਵਾ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

2007 - ਯੇਨੋ ਮਿਨਾਗਾਵਾ - ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ (ਜਾਪਾਨ)।

2011 - ਸ਼ੰਮੀ ਕਪੂਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ।

2012 - ਵਿਲਾਸਰਾਓ ਦੇਸ਼ਮੁਖ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ।

2017 - ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੇਵਤਾਲੇ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।

2018 - ਬਲਰਾਮਜੀ ਦਾਸ ਟੰਡਨ - ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ।

2022 - ਰਾਕੇਸ਼ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ - ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਪਾਰੀ ਸਨ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :'ਵਿਭਾਜਨ ਵਿਭੀਸ਼ਿਕਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਿਵਸ'।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ