ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦ ਆਰਟਸ (ਆਈਜੀਐਨਸੀਏ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਵਿਭਾਜਨ ਵਿਭੀਸ਼ਿਕਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਿਵਸ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ, ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਨਮਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੰਡ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਾ. ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਲੋਥੀਅਨ ਰੋਡ) ਵਿਖੇ ਵਿਭਾਜਨ ਵਿਭੀਸ਼ਿਕਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਆਈਜੀਐਨਸੀਏ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਗੋਂ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਫੋਟੋਆਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸਥਾਪਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਸਰਦਾਰ ਤਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵੰਡ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਖਾਵਾਂ ਖਿੱਚਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਦਖਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਗ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਅਤੇ ਖਾਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਬੇਘਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਸਰਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸੱਚੀ ਹਿੰਮਤ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਲੇਡੀ ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਦੀ 80ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ, ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਕਲੋਨੀ, ਖਾਨ ਮਾਰਕੀਟ, ਕਿੰਗਸਵੇ ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ