ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 15 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਇੰਦਰਾ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਵਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਥੋੜੇ ਅਸਹਿਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਕਾਂਗਰਸ ਸੰਸਦੀ ਦਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਅਤੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇਤਾ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬੀ.ਐਲ. ਸੰਤੋਸ਼ ਨੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਪਹਿਲੇ 55 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗੀਤ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਖੜਗੇ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਨੇਤਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਖੜਗੇ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਵਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝੰਡਾ ਗੀਤ ਵਿਜੈ ਵਿਸ਼ਵ ਤਿਰੰਗਾ ਪਿਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ (ਸੰਗਠਨ) ਬੀਐਲ ਸੰਤੋਸ਼ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿਖੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਵਜਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, ਮਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਵਜਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਨਸਿਕਤਾਵਾਂ 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ।ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪਵਨ ਖੇੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਗਾਉਣਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 1937 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਅਸਹਿਜਤਾ ਬਾਰੇ, ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਖੜਗੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਰਸੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਇਹੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ, ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 28 ਅਕਤੂਬਰ, 1937 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਈਨਾਂ ਹੀ ਗਾਈਆਂ ਜਾਣ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੀਤੀ 1937 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਗੀਤ ਬਾਰੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਪਲਬਧ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪਉੜੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪਉੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪਉੜੀਆਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।

---------------

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ