ਕਾਠਮੰਡੂ, 17 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਸਾਵਣ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਨਾਗਪੋਖਰੀ, ਟੌਦਹ, ਭਗਤਪੁਰ ਦੇ ਸਿੱਧਪੋਖਰੀ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਗਸਥਾਨ, ਨਾਗਦਾਹ ਅਤੇ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ, ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਣ ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਾਗ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਚਿਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦੂਬ, ਅਕਸ਼ਤ, ਖੀਰ, ਰੋਟੀ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਨਾਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਗਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੇ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਸੌਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਗ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਭਗਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਝਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
17 Aug 2026
