ਕਿਊਟੋ, 29 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੈਨਿਨ ਮੋਰੇਨੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਰੇਨੋ ਨੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲਈ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਐਨਬੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 73 ਸਾਲਾ ਮੋਰੇਨੋ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੋਰੇਨੋ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਫੇਲ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ 2008 ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਸਿਨੋਹਾਈਡ੍ਰੋ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 4 ਫੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਲਿਆ।

ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਪੈਸਾ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰੇਨੋ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਲਾਂਡਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਰੇਨੋ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 30-30 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੀਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਨੂੰ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਸਿਨੋਹਾਈਡ੍ਰੋ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੋਕਾ ਕੋਡੋ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਇਕਵਾਡੋਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਖਾਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਰਹੇ।

ਲੈਨਿਨ ਮੋਰੇਨੋ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਮਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਥਿਤ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਫੇਲ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਓਡੇਬ੍ਰੇਕਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕੋਰੀਆ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਕੇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਮੀਲ ਮਹੂਆਦ ਨੂੰ ਵੀ 2014 ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਦਾਲਾ ਬੁਕਾਰਮ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲੈਨਿਨ ਮੋਰੇਨੋ 2007 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਫੇਲ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ। ਉਹ 2013 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ। 2017 ਵਿੱਚ, ਮੋਰੇਨੋ ਨੇ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੋਰੇਸਟਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਨਿੰਗ ਸਾਥੀ ਜੋਰਜ ਗਲਾਸ ਸਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਰੇਨੋ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੂਰੀ ਵਧ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ