ਮਾਸਕੋ, 29 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰੂਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਰਗੇਈ ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵੈਟੀਕਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਪਾਲ ਰਿਚਰਡ ਗੈਲਾਘਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੀਆਈਏ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੌਨ ਰੈਟਕਲਿਫ ਦੀ ਰੂਸ ਫੇਰੀ ਬਾਰੇ ਸੀਮਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

ਰੂਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਰਸ਼ੀਆ ਟੂਡੇ (ਆਰਟੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੈਲਾਘਰ ਅਤੇ ਰੈਟਕਲਿਫ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਮਾਸਕੋ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੇਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਲਾਕਾਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਗੈਲਾਘਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਟੀਕਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਜਲਦੀ ਅੰਤ ਲਈ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਪਿਛਲੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉੜ੍ਹੲ ਨੇ 2014 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ, ਮਿੰਸਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ 2022 ਦੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਰੂਸੀ ਪੱਖ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਪਰਕ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਦਬਾਅ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਟੈਬਿਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ‘‘ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਸੀਆਈਏ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੌਨ ਰੈਟਕਲਿਫ ਦੀ ਮਾਸਕੋ ਫੇਰੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਰਹਿਣਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਕਸਰ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਨਤਕ ਭਰੋਸਾ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਲਾਗੂਕਰਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਕੂਟਨੀਤੀ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਰੂਸ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰੂਸੀ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤ ਤੱਕ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਯੁੱਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2022 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰੂਸ-ਪੱਛਮੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਐਂਕਰੇਜ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਰੂਸ-ਅਮਰੀਕਾ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਲਾਵਰੋਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਨੇ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਐਂਕਰੇਜ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰੂਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਰੂਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਰੂਸ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਪਰਕ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਰੂਪ-ਰੇਖਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮਤਭੇਦ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ