ਮਸਕਟ/ਤਹਿਰਾਨ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 04 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਈਰਾਨ ਦੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਫੈਲੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਈਰਾਨ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ (ਯੂਕੇਐਮਟੀਓ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਸੈਂਟਰ) ਨੇ ਐਕਸ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ’ਤੇ ਖਾਸਾਬ, ਓਮਾਨ ਤੋਂ 20 ਨੌਟੀਕਲ ਮੀਲ (37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਵਸਤੂ (ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ) ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬਾਰੇ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਤਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰੀ ਵਿਚੋਲੇ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਓਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਰਸਤੇ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜੀ ਰੋਕਥਾਮ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਕੋਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਮਕੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (ਸੈਂਟਕਾਮ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਓਵਲ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਹਮਲਾ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋਣਗੇ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ