-ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਾਗਮ-2026 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ -ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇਗਾ ਕਾਸ਼ੀ -ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ

ਵਾਰਾਣਸੀ, 13 ਸਤੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਚੰਦ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਸ ਦੀਵਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਸਟੱਡੀ ਸੈਂਟਰ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਾਗਮ-2026 ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਗਣਿਤ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਨਗਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ ਟੁੱਟੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਸ਼ਾ ਬਣੇਗੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪੁਲ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ :

ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਇਣ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ :

ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਮਨਾ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂਕੁਲ ਕਾਂਗੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਡੋਰ ਤਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਰੀਡੋਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਪੁਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।।

ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਖੀ ਗਈ ਗੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ :ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਾਰੇ, ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਨੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ।ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਰਾਠੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ :

ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਭਾਸ਼ਾ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਅਸਾਮੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਭਰਿਆ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ :

ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਬਣਦੇ-ਵਿਗੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਾਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਪੁਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਧਾਰਾ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ।

---------------

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ