ਤਹਿਰਾਨ, 15 ਸਤੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਿੱਧੇ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰੈਸ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੇਹਰ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ (ਸੈਂਟਕਾਮ), ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀ (ਯੂਐਸਏਆਈਡੀ) ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਦਫਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਕੁਵੈਤ, ਬਹਿਰੀਨ, ਕਤਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਰਾਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਫੌਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਨਿਕਾਸੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ 14 ਤੋਂ 18 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 18.4 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15.7 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਰਾਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਿਆਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗਤਾ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 23 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 3,500 ਅਮਰੀਕੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮਿਸ਼ਨ ਸੀਮਤ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਹਿਰੀਨ, ਇਰਾਕ, ਜਾਰਡਨ, ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ