ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ (ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), 04 ਸਤੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਜ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਜੀਐਸਐਲਵੀ-ਐਫ17 ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਈਓਐਸ-05 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਇਸਰੋ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਹ ਲਾਂਚ ਕਈ ਮਾਇਨਿਆਂ ’ਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ।

ਇਸਰੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਮੇਜਿੰਗ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 18 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਈਓਐਸ-05 ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।

ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀਐਸਐਲਵੀ-F17 ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਲਾਂਚ ਜੀਐਸਐਲਵੀ ਦੀ 19ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਸੀ। 4 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ 02:55 ਵਜੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹੈ। ਈਓਐਸ-05 ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉਪ-ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਲਾਂਚ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇਸਰੋ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 22 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ, ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਲਾਂਚ ਨੂੰ ਸਫਲ ਐਲਾਨਿਆ। ਫਿਰ ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਸੈਟੇਲਾਈਟ 05 ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਔਰਬਿਟ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਰਪਿਤ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਲਾਂਚ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਇਸਰੋ ਦਾ 107ਵਾਂ ਲਾਂਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀਐਸਐਲਵੀ-ਐਫ17 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪਿੱਛੇ ਇਸਰੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਰਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਰੋ ਛੇ ਹੋਰ ਲਾਂਚਾਂ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਬਾਰੇ, ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਹੌਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਓਐਸ 05, ਜੀਐਸਐਲਵੀ ਵਾਹਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਸਫਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਥਾਮਸ ਕੁਰੀਅਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਰ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜੈ ਹਿੰਦ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਨਾਲ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੀ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਦਮ ਡਗਮਗਾਏ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਈ, ਉੱਥੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।

ਈਓਐਸ-05 ਕੀ ਹੈ?ਈਓਐਸ-05 ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥ ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 2367 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਈਓਐਸS-05 ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੂ-ਸਮਕਾਲੀ ਔਰਬਿਟ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਐਨਐਸਆਈਐਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਲਾਂਚ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ 18 ਸਹਿ-ਯਾਤਰੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵੀ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ।

ਜੀਐਸਐਲਵੀ-ਐਫ17 ਕੀ ਹੈ?ਜੀਐਸਐਲਵੀ-ਐਫ17 ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (ਜੀਐਸਐਲਵੀ) ਦੀ 19ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 51.7 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਲਿਫਟ-ਆਫ ਮਾਸ ਲਗਭਗ 420.5 ਟਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਕੇਟ 4-ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਓਗਿਵ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਪੇਲੋਡ ਫੇਅਰਿੰਗ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਓਐਸ-05 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ