ਲੋਕੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੂਬੇ

1995 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਰਮਿਲਾ ਮਾਤੋਂਡਕਰ ਦੀ ਕਲਟ-ਕਲਾਸਿਕ ਰੰਗੀਲਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਆਈਕਾਨਿਕ ਫਿਲਮ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਆਰ.ਡੀ. ਬਰਮਨ ਦਾ ਸੰਗੀਤ, ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦਾ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਸਕੋਰ, ਆਮਿਰ-ਉਰਮਿਲਾ ਦੀ ਔਨ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਖਾਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਨੇ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਖਾਸ ਮੌਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੰਗੀਲਾ ਦੀ ਮੁੜ ਰਿਲੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ, ਬਦਲਦੇ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਬਨਾਮ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਬਹਿਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਅੱਜ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ 'ਰੰਗੀਲਾ' ਤੁਹਾਡੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?

ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਟਾਈਮਲੈੱਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਮਜ਼ਾ, ਉਹੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੁੜਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਸੈਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਕ੍ਰੀਏਟਿਵ ਐਂਲੀਮੈਂਟਸ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ?

'ਰੰਗੀਲਾ' ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਰਹਿਮਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਤਾਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਐਕਸਪੇਰਮੈਂਟਲ ਟੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਰਹਿਮਾਨ ਜੋ ਵੀ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਉਹ ਕਮਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਇਆ ਵੀ। 'ਰੰਗੀਲਾ' ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਜਿੰਨਾ ਹਿੱਟ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਜੋ ਕ੍ਰੀਏਟ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂ ਸ਼ਾਇਦ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਰਿਪੀਟ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਮਾਹੌਲ ’ਚ ਇਹੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਬਦਲਾਅ ਸੁਝਾਓਗੇ?'ਰੰਗੀਲਾ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਓਨੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਅਤੇ ਰਿਲੇਟੇਬਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਆਤਮਾ ਇਸਦੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਕ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਕਾਸਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, 'ਰੰਗੀਲਾ' ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਫੈਕਟ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ’ਚ ਰਿਸਕ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ?

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੱਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸਕ ਮੰਨ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਹਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੌਨਫੀਡੈਂਸ ਸੀ, ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ, ਆਪਣੀ ਟੀਮ ’ਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੀਏਟਿਵ ਇੰਟੀਯੂਸ਼ਨ ’ਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਲੋਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਸਕ ਲੈ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਬਹੁਤ ਜਾਗਰੂਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਾਰਮੂਲੇ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ। ਓਰਿਜਿਨੈਲਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਨੇਸਟੀ ਦੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਂਤਾਰਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਕੀ ਸੀ?

ਦਰਅਸਲ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਮੀਦ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ। ਅਕਸਰ, ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉੱਥੇ ਹਰ ਫਿਲਮ ਸਫਲ ਜਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ਭ ਸ਼ੈੱਟੀ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਵਾਂਗਾ ਰੈਡੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਚੋਣਵੇਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ ਜੋ ਓਰਿਜਿਨਲ, ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟਿਵ ਕੰਟੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, 10 ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕ੍ਰੀਏਟਿਵਿਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਅਕਸਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਫਿਲਮ 'ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਚੀਜ਼ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਟੀਮ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਚਨਾਤਮਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਨਪੁਟ ਦਾ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਫਿਲਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ