ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਅਕਤੂਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਚੁਣਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 25 ਅਕਤੂਬਰ, 1951 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ 21 ਫਰਵਰੀ, 1952 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ।

ਪਹਿਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਪਕ ਗਰੀਬੀ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਬਾਲਗ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਰਗਾ ਵਿਭਿੰਨ ਦੇਸ਼ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ :

1296 - ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸਮਾਧੀ ਲਈ।

1774 - ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਲਤਵੀ।

1858 - ਐੱਚ.ਈ. ਸਮਿਥ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।

1905 - ਨਾਰਵੇ ਨੇ ਸਵੀਡਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1934 - ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੂਰਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

1943 - ਕਲਕੱਤਾ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੈਜ਼ਾ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ 2,155 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ।

1947 - ਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।

1947 - ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀ ਕਬਜ਼ਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

1950 - ਸੰਤ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।

1950 - ਚੀਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਿਆ, ਕੋਰੀਆਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

1951 - ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।1964 - ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਟੈਂਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਟੈਂਕ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਜਯੰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

1964 - ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੌਂਡਾ ਨੇ ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੌਵਾਂ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ।

1969 - ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਨੀਲ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਐਲਡਰਿਨ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚੇ।

1975 - ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਨਵਰ ਸਾਦਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।

1976 - ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਟੋਬੈਗੋ ਗਣਰਾਜ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1980 - ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਯਿਤਜ਼ਾਕ ਨੈਵੋਨ ਮਿਸਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।

1983 - ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੌਰਿਸ ਬਿਸ਼ਪ ਨੂੰ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1994 - ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਜੌਰਡਨ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁ-ਉਡੀਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀ ਅਰਾਵਾ ਕਰਾਸਿੰਗ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।

1999 - ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਮਿਆਦ 14 ਸਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ।

2001 - ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

2005 - 2006 ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਦੋਸਤੀ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2006 - ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਬਰਾਕ ਸੌਦੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।2007 - ਨਾਸਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਡਿਸਕਵਰੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਤਰਿਆ।

2007 - ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ।

2012 - ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ 64 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

2012 - ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 41 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 50 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।

2015 - ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 7.5 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ 398 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 2,536 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।

ਜਨਮ :

1881 - ਪਿਕਾਸੋ - ਮਹਾਨ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ।

1886 - ਗੋਦਾਵਰੀਸ ਮਿਸ਼ਰਾ - ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਕਾਰਕੁਨ।

1890 - ਗਣੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ - ਗਣੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

1920 - ਮਧੂਕਰ ਦਿਘੇ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

1923 - ਰਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ।

1924 - ਠਾਕੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1929 - ਵੇਮਪਤੀ ਚਿੰਨਾ ਸਤਯਮ - ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਰੂਪ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।

1933 - ਐਸ. ਬੰਗਾਰੱਪਾ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ 12ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1934 - ਜੇ ਡੀ ਰਮਾਬਾਈ - ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

1937 - ਹਿਰਦੇਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ - ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।

1971 - ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ।

1980 – ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ – ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ।

2002 - ਜੇਰੇਮੀ ਲਾਲਰਿਨੁੰਗਾ - ਭਾਰਤੀ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਹੈ।

ਦੇਹਾਂਤ :

1947 - ਲਾਰਡ ਲਿਟਨ II - ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਵਰਨਰ (1922-27) ਅਤੇ ਮੰਚੂਰੀਆ।

1955 - ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੁਸਕਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ।

1956 - ਬਲਰਾਜ ਭੱਲਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹੰਸਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।

1981 - ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਰਾਮਚੰਦਰ ਬੇਂਦਰੇ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਨੜ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।

1990 - ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਅਪੰਗ ਸੰਗਮਾ - ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

2000 - ਮਨਮਥਨਾਥ ਗੁਪਤਾ - ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ।

2009 - ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ - 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ