
- ਡਾ. ਮਯੰਕ ਚਤੁਰਵੇਦੀ
ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਗਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ, ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ : ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
10 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1948 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੰਤਕ ਦਾਦਾਸਾਹਿਬ ਆਪਟੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ‘ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ’ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ, ਉੜੀਆ, ਅਸਾਮੀ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਮੇਤ ਦਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ 15 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁਨਰਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਅਧੀਨ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਅਨੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ, ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸੱਚਾਈ, ਸੰਵਾਦ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਭਟਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਚੇਅਰਮੈਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਰਵਿੰਦ ਭਾਲਚੰਦ ਮਾਰਡੀਕਰ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੁਭਾਅ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਇਹ ਹਨ:
ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋ। ਇਸ ਲੰਬੇ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਮੈਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਸਿੱਖਿਆ ਉਹ ਹੈ ਸਬਰ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਬਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੀਂਹ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਦਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਿਆ, ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਅਟੱਲ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਲਈ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਜਵਲ ਹੈ।
ਸਵਾਲ : ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਜੇਕਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੱਚੀਆਂ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਤੱਥ-ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮਾਧਿਅਮ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ।
ਸਵਾਲ: ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਏਜੰਸੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਾਦਕੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਕਿਹੜੇ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖੇਗੀ?
ਉੱਤਰ: ਸਾਡੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੀ ਭਾਰਤੀਅਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡਣ, ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਫੈਲਾਉਣ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਸੀਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਤਰਜੀਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਅੱਜ, 'ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ' ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਤੱਥ-ਤਸਦੀਕ ਨੀਤੀ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਡੇ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ, ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ, ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਹੈ: ਸੱਚੀ ਖ਼ਬਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹੈ।
ਸਵਾਲ : ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਸਲ ਸਾਰ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖੇਤਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਰਿਪੋਰਟਰ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫੋਟੋਆਂ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਪਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਵਰਚੁਅਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਖਲਾਈ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਬਲ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਕਾਰਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਲਈ ਏਜੰਸੀ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਨਿਊਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਲਾਉਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਟੀਮ ਏਆਈ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਭਾਸ਼ਿਣੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਵਾਲ : ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ: ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਹੁਤ ਉੱਜਵਲ ਹੈ। ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 15 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਉੱਤਰ: ਕਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਐਸਟੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਕੰਮ ਦੀ ਵੰਡ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਾਲਣਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ: ਨੌਜਵਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਝ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਬੇਦਾਗ਼ ਆਚਰਣ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਗੀਆਂ।
ਸਵਾਲ: ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ: ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ - ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਹਿਲਾਂ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪੱਖਪਾਤ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਣਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਪੱਖਪਾਤੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।
ਸਵਾਲ : ਅੱਜ, ਮੀਡੀਆ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਟੀਆਰਪੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿਕਾਉ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ਤਾ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ News as it happens ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਾਡੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹਨ।
ਸਵਾਲ: ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਕ ’ਚ ਸੰਖੇਪ ਕਰਨਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹੋਗੇ?
ਉੱਤਰ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ -ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ। ਅਸੀਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕਟਾਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੌਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਚਾਰ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ