ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਗ੍ਰੀਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਅਤੇ ਅਕਸੈਸ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਈਵੇਅ ਸੜਕੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ-ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਉਭਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਇਨ ਇੰਡੀਆ (ਐਮਚਮ) ਸਾਲਾਨਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਵੀਨਤਾ, ਖੋਜ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਫਲ ਅਭਿਆਸ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਕੂਲਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ 9ਰ ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਇਓ-ਬਿਟੂਮੇਨ 'ਤੇ ਸਫਲ ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਬਾਇਓ-ਬਿਟੂਮੇਨ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਬਿਟੂਮੇਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਟਾਇਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਬੜ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 16 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਿੰਗਲ ਡਿਜਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਬੰਗਲੌਰ, ਕਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਛੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰੇ ਹਾਈਵੇਅ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ-ਪਹੁੰਚ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ-ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਰੂਟ 'ਤੇ ਅੱਠ ਤੋਂ ਨੌਂ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਵੇਅ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਰੂਟ 'ਤੇ 48 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਦੇ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੰਮ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਰੂਟ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘਟ ਕੇ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ ਰੂਟ 'ਤੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੁਣ 45 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੰਗਲੁਰੂ-ਮੈਸੂਰ ਰੂਟ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 36 ਪਹੁੰਚ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਈਵੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੜਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਨਾਸਿਕ, ਅਹਿਮਦਨਗਰ, ਸੋਲਾਪੁਰ, ਕੁਰਨੂਲ, ਚੇਨਈ, ਬੰਗਲੁਰੂ, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ, ਕੋਚੀ ਅਤੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਸੜਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 340 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ, ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਦੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਠ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਗਿਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਵੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ੋਜਿਲਾ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਲਗਭਗ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਨਮਾਰਗ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸੁਰੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 22 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਨ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਈਥਾਨੌਲ, ਮੀਥੇਨੌਲ, ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ, ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਕ ਇੰਧਨਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਈਂਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 10 ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ-ਦਿੱਲੀ-ਆਗਰਾ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ-ਵਡੋਦਰਾ-ਸੂਰਤ, ਪੁਣੇ-ਮੁੰਬਈ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ-ਕਲਿੰਗਨਗਰ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ-ਕੋਚੀ ਅਤੇ ਕੋਚੀ-ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਟਾ ਦੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਜ਼ਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ $1 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਜੈਵਿਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਤੋਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਸੀਐਨਜੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 200 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ