ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 18 ਮਈ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1974 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਭੂਮੀਗਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸਮਰੱਥ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸਮਾਈਲਿੰਗ ਬੁੱਧਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪੰਜ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਨੀਂਹ 1972 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਭਾਭਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (ਬਾਰਕ) ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੋਖਰਣ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੜੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 18 ਮਈ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1848 - ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ।

1912 - ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੀਚਰ-ਲੈਂਥ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਪੁੰਡਲਿਕ, ਰਿਲੀਜ਼।

1950 - ਇਸ ਦਿਨ, ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 12 ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸੰਗਠਨ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।

1974 - ਭਾਰਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਭੂਮੀਗਤ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

1991 - ਚਾਕਲੇਟ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 27 ਸਾਲਾ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈਲਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਸੋਯੂਜ਼ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ 'ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਉਟ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਰਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1994 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ 1995 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

1994 - ਆਖਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

2004 - ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਫਾਹ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ 19 ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

2006 - ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।2007 - ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂਰਸੁਲਤਾਨ ਨਜ਼ਰਬਾਯੇਵ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2008 - ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2008 - ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਲੇਖਕਾ ਇੰਦਰਾ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਐਨੀਮਲ ਪੀਪਲ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2009 - ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਬਾਗੀਆਂ ਨਾਲ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਫੌਜ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਮੁਖੀ ਵੇਲੁਪਿਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਮ :

1682 - ਸ਼ਾਹੂ - ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਸੰਭੂਜੀ ਅਤੇ ਯੇਸੂਬਾਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।

1881 - ਰਾਮਲਿੰਗਮ ਚੇਟਿਆਰ - ਵਕੀਲ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ।

1914 - ਐਸ. ਜਗਨਨਾਥਨ - ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗਵਰਨਰ।

1933 - ਐਚ. ਡੀ. ਦੇਵਗੌੜਾ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।

1939 - ਸੁਧੀਰ ਰੰਜਨ ਮਜੂਮਦਾਰ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1948 - ਥਾਵਰ ਚੰਦ ਗਹਿਲੋਤ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1951 - ਜਗਦੀਪ ਧਨਖੜ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1959 - ਫੱਗਣ ਸਿੰਘ ਕੁਲਸਤੇ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1961 - ਅਨਿਲ ਚੌਹਾਨ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ਼।

ਦਿਹਾਂਤ : 1934 - ਮੁਕੁੰਦ ਦਾਸ - ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ।

1966 - ਪੰਚਾਨਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ।

2009 - ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੱਟਾਭੀ ਜੋਇਸ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗਾ ਅਧਿਆਪਕ।

2012 - ਜੈ ਗੁਰੂਦੇਵ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂ।

2017 - ਅਨਿਲ ਮਾਧਬ ਦਵੇ - ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ।

2017 - ਰੀਮਾ ਲਾਗੂ - ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ

-ਪੋਖਰਣ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਸਫੋਟ ਦਿਵਸ (1974)।

-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਿਵਸ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ