ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 27 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 28 ਮਈ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੇ 240 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਸਮੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਤੀਬਰ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਓਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ।

28 ਮਈ, 2008 ਨੂੰ, ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਣਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਾ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੀਂ ਬਣਤਰ ਅਪਣਾ ਲਈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1414 - ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।1883 - ਹਿੰਦੂਤਵ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ।1908 - ਜੇਮਸ ਬਾਂਡ ਜਾਸੂਸੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਇਆਨ ਫਲੇਮਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ।1923 - ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਨੰਦਾਮੁਰੀ ਤਾਰਕਾ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਨਟੀਆਰ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।1934 - ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਓਲੀਵਾ ਅਤੇ ਐਲਜ਼ਾਇਰ ਡੀਓਨ ਦੇ ਘਰ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੰਜੇ ਬੱਚੇ ਬਚ ਗਏ।1959 - ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਦਰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।1961 - ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।1967 – ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਲਾਹ ਸਰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਚੀਚੇਸਟਰ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ।1970 – ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡੀ ਗਈ।1989 – ਮਾਰਥਕਾਵੱਲੀ ਡੇਵਿਡ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਈਸਾਈ ਪਾਦਰੀ ਬਣੀ।1996 - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।1996 - ਰੂਸ ਨੇ ਚੇਚਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।1998 - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਚਾਗਾਈ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ।1999 - ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਠਨ।2000 - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੇ. ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣਨ ਚੀਨ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਪਹੁੰਚੇ।2002 - ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।2008 - ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪੰਜ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।2008 - ਜੈੱਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੂੰ 'ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੋ ਏਅਰਲਾਈਨ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।2008 - ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 240 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।2008 - ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਚਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ।

ਜਨਮ : 1883 - ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ - ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਕਵੀ, ਉੱਤਮ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਬੁਲਾਰੇ।1908 - ਇਆਨ ਫਲੇਮਿੰਗ - ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ ਜਾਸੂਸੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਲੇਖਕ।1915 - ਗੋਪਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਮ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ।1921 - ਡੀ. ਵੀ. ਪਲੁਸਕਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ।1921 - ਮਹੰਤ ਅਵੈਦਿਆਨਾਥ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਗੋਰਖਨਾਥ ਮੱਠ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ।1923 - ਐਨ. ਟੀ. ਰਾਮਾ ਰਾਓ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ।1940 - ਪ੍ਰਯਾਗ ਸ਼ੁਕਲਾ - ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ।1952 - ਪਿਨਾਕੀ ਚੰਦਰ ਘੋਸ਼ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਪਾਲ।1969 - ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

ਦਿਹਾਂਤ : 2005 - ਗੋਪਾਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਿਆਸ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀਆਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।1964 - ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।1954 - ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਪਥਿਕ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :- ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਿਵਸ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ