ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿੱਜੀ ਔਰਬਿਟਲ ਰਾਕੇਟ ਵਿਕਰਮ-1 ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਾਂਚਿੰਗ ਨੂੰ 'ਮਿਸ਼ਨ ਆਗਮਨ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 11:30 ਵਜੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 12:06 ਵਜੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਕੰਪਨੀ ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਰੋਸਪੇਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਵਿਕਰਮ-1, ਤਿੰਨ ਸਾਲਿਡ-ਫਿਉਲ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਿਕੁਇਡ ਔਰਬਿਟਲ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ ਮੋਡੀਊਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ।

ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਲਾਂਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਪੁਲਾੜ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ), ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਲਾਂਚ 'ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ, ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਨਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਭਾਰਤ ਡਾਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਕਾਈਰੂਟ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸਰੋ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਸਕਾਈਰੂਟ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਮਿਸ਼ਨ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਕਾਈਰੂਟ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੋਕ ਨਾਸਮਝੀ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ), ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਔਰਬਿਟਲ-ਕਲਾਸ ਰਾਕੇਟ ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਲਾਂਚ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸਫਲ ਲਾਂਚ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸਿਆ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖੁਆਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਸਫਲ ਲਾਂਚ 'ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਡਾ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਰਮ-1 ਦੇ ਸਫਲ ਲਾਂਚ 'ਤੇ ਸਕਾਈਰੂਟ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਨੂੰ ਹਾਰਦਿਕ ਵਧਾਈਆਂ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਔਰਬਿਟਲ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਦਾ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪੁਲਾੜ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।

ਵਿਕਰਮ-1 ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:

ਵਿਕਰਮ-1 ਚਾਰ-ਸਟੇਜ ਵਾਲਾ ਔਰਬਿਟਲ ਰਾਕੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 20 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਅਤੇ 1.7 ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਸਾਲਿਡ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੌਥਾ ਸਟੇਜ ਔਰਬਿਟਲ ਐਂਟਰੀ ਅਤੇ ਸਟੀਮ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਲਈ ਲਿਕੁਇਡ ਇੰਜਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਬਨ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਕਰਮ-1 ਵਿੱਚ 3ਡੀ-ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਥ੍ਰਸਟ ਸਾਲਿਡ-ਫਿਉਲ ਬੂਸਟਰ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਹ 350 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਲੋ-ਅਰਥ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ