ਲਖਨਊ, 19 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ.) ਦੇ ਸਹਿ ਸਰਕਾਰਿਆਵਾਹ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਪਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂਕੁਲ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਫੀਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹਾਈਵੇਅ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਲਵੀਆ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ ਮਹਾਮਨਾ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵਿਆਕਰਣ, ਵਰਣਮਾਲਾ, ਦਸ਼ਮਲਵ, ਗਣਿਤ, ਤਿਕੋਣਮਿਤੀ, ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿਖਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਏ।
ਸਹਿ-ਸਰਕਾਰਿਆਵਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਨ। ਨਾਲੰਦਾ, ਤਕਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮਸ਼ਿਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸਲਾਮੀ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਭਾਰਤ ਅਨਪੜ੍ਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ, ਆਈਆਈਟੀ ਲਖਨਊ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਰੁਣ ਮੋਹਨ ਸ਼ੇਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਮਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਦੁਰਗ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਂ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉੱਭਰੇਗਾ। ਡਾ. ਅਣੀਮਾ ਜਾਮਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਮਨਾ ਮਾਲਵੀਆ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨ ਦੋ ਮਹਾਪੁਰਸ਼ਾਂ ਮਹਾਮਨਾ ਪੰਡਿਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਅਤੇ ਭੌਰਾਓ ਦੇਵਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮੁਖੀ ਸਵੰਤ ਰੰਜਨ, ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਜੇ.ਪੀ. ਸੈਣੀ, ਰਾਜ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕੌਸ਼ਲ, ਸਾਬਕਾ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸ਼ਿਵਨਾਰਾਇਣ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਰਾਜ ਮੁਖੀ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਵਿਭਾਗ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਨਿਲ, ਕੈਂਸਰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋ. ਐਮ.ਐਲ.ਬੀ. ਭੱਟ, ਡਾ. ਨਵੀਨ ਜਾਮਵਾਲ ਅਤੇ ਡਾ. ਸੰਤੋਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
23 Jul 2026
