'ਮਾਤ੍ਰਭੂਮੀ ਸਤਵਨ' ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ, ਸੰਘ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਲਖਨਊ, 26 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਵਾਦ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰਭੂਮੀ ਸਤਵਨ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਅਰਪਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ.) ਦੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਵਾਂਤਰੰਜਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਂਤਰੰਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਰਦੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਮੋਡ ਤੋਂ ਐਕਸ਼ਨ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਤਜਰਬਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਘ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੰਗੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਈ ਸੰਗਠਨ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਕੇਸ਼ਵ ਬਲੀਰਾਮ ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਨੇ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕਿਸੇ ਸੰਤ ਜਾਂ ਸਾਧੂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਆਮ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੰਘ ਦਾ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਜਾਂ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਘ ਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ਿਿਤ ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਣ, ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੋਟ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ।
ਸਵਾਂਤਰੰਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਘ ਆਪਣਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਰੇਟਿਵ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੌਜੂਦਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਖਨਊ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸਰਵ ਨਾਰਾਇਣ ਝਾਅ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਰਾਗ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ।
ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਏ.ਕੇ. ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ, ਨੇਕ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਚੰਦਰਭੂਸ਼ਣ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਬਾਬੂਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੌਧਿਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ 1960 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ, ਸੁਭਾਸ਼ਿਤਾਨੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਰਚਨਾ, ਝੰਡਾ ਗੀਤ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਰਗੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਮਾਣਮੱਤਾ ਮੌਕਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਬ੍ਰਿਜਭੂਸ਼ਣ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮਨੋਜਕਾਂਤ, ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਰਾਜੇਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਗਠਨ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਪੰਡਿਤ, ਖੇਤਰੀ ਸੰਪਰਕ ਮੁਖੀ ਜੇ.ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਸੂਬਾਈ ਸਹਿ-ਮੰਤਰੀ ਰਤਨੇਸ਼ਵਰਮਣੀ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ, ਕੇ.ਕੇ. ਤਿਵਾੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
27 Jul 2026
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ..
