ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 19 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 19 ਅਗਸਤ, 1757 ਨੂੰ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਮ, ਕਪਾਹ, ਨੀਲ, ਚਾਹ ਅਤੇ ਨਮਕ ਵਰਗੇ ਸਮਾਨ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1640 ਤੱਕ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 23 ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਸਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

1757 ਵਿੱਚ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਕਸਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਟਕਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ 19 ਅਗਸਤ, 1757 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1600 - ਅਕਬਰ ਨੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।

1666 - ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਫਲਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਬਚ ਨਿਕਲੇ।

1757 - ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

1796 - ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਠਜੋੜ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।

1919 - ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1944 - ਆਖਰੀ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1949 - ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ।

1960 - ਸਪੂਤਨਿਕ 5 ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ 'ਤੇ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚੂਹੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ।

1964 - ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸਿੰਕੌਮ 3 ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1966 - ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 2,400 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1973 - ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।

1977 - ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਸਰੀ ਸਾਗਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।

1978 - ਈਰਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ 422 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

1998 - ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸੁਡਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।

1999 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖਰੜੇ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਜੀ-8 ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

2000 - ਹਿਨਾ ਜਲਾਲੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2003 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 11 ਕਰੋੜ 57 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

2004 - ਵੈਨ ਡੇਨ ਹੂਗੇਨਬੈਂਡ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੈਰਾਕ ਬਣੇ।

2004 - ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੰਪਨੀ, ਗੂਗਲ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ।

2005 - ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।

2006 - ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

2007 - ਮਿਸ਼ਨ ਐਂਡੇਵਰ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ, ਜਿਸਨੇ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਸਪੇਸਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

2008 - ਪਾਇਮਾਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਮੋਸਾਰਤ ਕਾਦੀ, ਅਤੇ ਐਸੋਮੈਚ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸਾਜਨ ਜਿੰਦਲ, ਨੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

2009 - ਨੇਵੀ ਕਮਾਂਡਰ ਦਿਲੀਪ ਡੋਂਡੀ ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਜਹਾਜ਼ ਮਹਾਦੇਈ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

2009 - ਇਰਾਕ ਦੇ ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 101 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 565 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।

ਜਨਮ :

1887 - ਐਸ. ਸੱਤਿਆਮੂਰਤੀ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੇਤਾ ਸਨ।

1891 - ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ।

1907 - ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ - ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ, ਚਿੰਤਕ, ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ।

1908 - ਅਬਦੁਲ ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਾਨ - ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ।

1911 - ਆਰ.ਸੀ. ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ।

1918 - ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ।

1928 - ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ।

1941 - ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ - ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1950 - ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ - ਇਨਫੋਸਿਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਐਨ.ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ।

1967 - ਸੱਤਿਆ ਨਡੇਲਾ - ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਸੀਈਓ।

1982 - ਅਰੁੰਧਤੀ ਕਾਟਜੂ - ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ (ਵਕੀਲ)।

1985 - ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ - ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼।

1989 - ਰੋਹਿਤ ਖੰਡੇਲਵਾਲ - ਅਦਾਕਾਰ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1909 - ਬਦਰੂਦੀਨ ਤਇਅਬਜੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ, ਜੱਜ, ਅਤੇ ਨੇਤਾ

1927 - ਸਵਾਮੀ ਸਾਰਦਾਨੰਦ - ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਹੰਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1987 - ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਮਿਸ਼ਰਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਇਕ-ਨਾਟਕ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

1987 - ਸਚਿਨ ਨਾਗ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਤੈਰਾਕ।

1993 - ਉਤਪਲ ਦੱਤ - ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ।

2013 - ਰੋਨਾਲਡ ਸਟੂਅਰਟ ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ - ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਆਕਰਣਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ।

2019 - ਖਯਾਮ - ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।

2019 - ਜਗਨਨਾਥ ਮਿਸ਼ਰਾ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :

- ਵਿਸ਼ਵ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਿਵਸ।

- ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਦਿਵਸ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ