ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 02 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 3 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 1886 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਮੈਥਿਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਂਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਿਰਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮੈਥਿਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਖੜੀਬੋਲੀ ਹਿੰਦੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਭਾਰਤ-ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਕੇਤ, ਯਸ਼ੋਧਰਾ, ਜੈਦਰਥ ਵਧ, ਪੰਚਵਟੀ, ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ।

ਮੈਥਿਲੀਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 12 ਦਸੰਬਰ, 1964 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ

1108 - ਲੂਈ ਛੇਵਾਂ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ।

1492 - ਸਾਰੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1492 - ਇਤਾਲਵੀ ਮਲਾਹ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਤਿੰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

1678 - ਰਾਬਰਟ ਲਾਸਾਲੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ।

1780 - ਮੇਹਰ ਪੋਪਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੈਪਟਨ ਬਰੂਸ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

1886 - ਹਿੰਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਮੈਥਿਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

1900 - ਪਹਿਲੀ ਟਾਇਰ ਅਤੇ ਰਬੜ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

1914 - ਪਹਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ।

1914 - ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ।

1925 - ਆਖਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

1946 - ਪਹਿਲਾ ਥੀਮ ਪਾਰਕ, ਸਾਂਤਾ ਕਲਾਜ਼ ਲੈਂਡ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

1948 - ਭਾਰਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

1957 – ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨੇਤਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1958 – ਅਮਰੀਕੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਯੂਐਸਐਸ ਨੌਟੀਲਸ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਬਣੀ।

1960 – ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਈਜਰ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

1985 - ਬਾਬਾ ਆਮਟੇ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2000 - ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕੁਈਨ ਮਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾਇਆ।

2003 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਪ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਐਪੀਸਕੋਪਲ ਚਰਚ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਡਿਪਟੀਜ਼ ਨੇ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਜੇਨ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।

2004 - ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਮੈਸੇਂਜਰ ਮਰਕਰੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।

2006 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।

2007 - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਰੂਸੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ ਐਮ-61 ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੰਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

2007 - ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 100 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

2012 - ਅਮਰੀਕੀ ਤੈਰਾਕ ਮਾਈਕਲ ਫੇਲਪਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 17ਵਾਂ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਫੇਲਪਸ ਦਾ ਓਲੰਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡ 28 ਤਗਮੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 23 ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਜਨਮ :

1982 - ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਠਾਕੁਰ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1980 - ਲਵਲੀ ਚੌਬੇ - ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲਾਅਨ ਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ।

1933 - ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ - ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਲਨਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

1846 - ਮੈਥਿਲੀ ਸ਼ਰਨ ਗੁਪਤ - ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਵੀ।

1890 - ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।

1916 - ਸ਼ਕੀਲ ਬਦਾਯੂਨੀ - ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ।

1939 - ਅਪੂਰਵਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ।

1956 - ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ।

1960 - ਗੋਪਾਲ ਸ਼ਰਮਾ - ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ।

1984 - ਸੁਨੀਲ ਛੇਤਰੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਏਸੀ ਲਈ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1941 - ਬਾਬਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ।

1936 - ਛੰਨੂਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ - ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ

1934 - ਵਿਸ਼ਵ ਭੂਸ਼ਣ ਹਰੀਚੰਦਨ - ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਪਾਲ।

1919 - ਜੈਦੇਵ - ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ।

1908 - ਰੋਹਿਤ ਮਹਿਤਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਚਿੰਤਕ, ਲੇਖਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।

ਦਿਹਾਂਤ :

2022 - ਮਿਥਲੇਸ਼ ਚਤੁਰਵੇਦੀ - ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ।

1993 - ਸਵਾਮੀ ਚਿਨਮਯਾਨੰਦ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ।

1990 - ਸੀ.ਐਮ. ਪੁਨਾਚਾ - ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ।

1985 - ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ - ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ।

1982 - ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1670 - ਮੁਹਨੋਤ ਨੈਨਸੀ - ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ

- ਵਰਲਡ ਬ੍ਰੈਸਟ ਫੀਡਿੰਗ ਵੀਕ।

- ਦਿਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦਿਵਸ (ਭਾਰਤ)।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ