ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, 2 ਦਸੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਧੇ। ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ 292 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਕਨਫਲਿਕਟ ਐਂਡ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਪੀਆਈਸੀਐਸਐਸ) ਨੇ ਮਾਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਡਾਨ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੀਆਈਸੀਐਸਐਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿੱਚ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ 65 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ, ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ 292 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 164 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ। ਪੀਆਈਸੀਐਸਐਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, 72 ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 25 ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 65 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, 30 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 54 ਹੋ ਗਈ।ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 292 ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 206 ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਨ। ਅੱਤਵਾਦ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਪੱਖੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 83 ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ, 67 ਨਾਗਰਿਕ, 10 ਵਿਦਰੋਹੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ 97 ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 89 ਸੀ। ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 31 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 24 ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ। ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 2025 ਦੇ 11 ਮਹੀਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਨੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 3,144 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਸੀ ਝੜਪਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ