ਗਿਰ ਸੋਮਨਾਥ, 11 ਜਨਵਰੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ੌਰਿਆ ਯਾਤਰਾ ਸੋਮਨਾਥ ਸਵਾਭਿਮਾਨ ਪਰਵ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 1026 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ 1000ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ 75ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਸ਼ੌਰਿਆ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ 108 ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਝਾਂਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੰਖਾ ਸਰਕਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਸਰਕਲ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਅਤੇ ਵੇਗੜਜੀ ਭੀਲ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਾਪਤ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ੌਰਿਆ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ, ਵੇਗੜਜੀ ਭੀਲ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਬਰਬਰਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਜਵਾਬ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਵਹਿਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵੇਗੜਜੀ ਭੀਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦ੍ਰਿੜ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸੋਮਨਾਥ ਨੂੰ ਖੰਡਰ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। 1951 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਵੀਰ ਵੇਗਾੜਜੀ ਭੀਲ ਭੀਲ ਗਿਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੀਲ ਸਰਦਾਰ ਸਨ। 1299 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਉਲੂਗ ਖਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੀਲ ਫੌਜ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦ੍ਰਿੜ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਮਰ ਹੈ।ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਗੋਹਿਲ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਸਰਦਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲਾਠੀ (ਅਰਥਿਲਾ) ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 16 ਸਾਲ ਦੇ ਸੀ। 1299 ਈਸਵੀ ਦੇ ਉਸੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਦਿਨ ਲੜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਥੰਮ੍ਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਕੰਮ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ 11 ਮਈ, 1951 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ