ਦੇਹਰਾਦੂਨ, 2 ਜਨਵਰੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੁਰਲੱਭ ਪੰਛੀ, ਸਿਰਕੀਰ ਮਾਲਕੋਹਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਪਰੀ ਯਮੁਨਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ, ਬੜਕੋਟ ਦੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬੜਕੋਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਸਿਰੋ ਦੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਵਾਂਈ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ੇਖਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਰਕੀਰ ਮਾਲਕੋਹਾ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ, ਅਕਸਰ ਜੈਤੂਨ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਛਾਣ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵਕਰ ਲਾਲ ਚੁੰਝ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁੱਕੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ 1,000 ਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ 3,280 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਰਕੋਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦਿਖਣਾ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਣਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਪੰਛੀ ਦਾ ਦਿਖਣਾ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਛੀ ਦੂਜੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਸ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 370 ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਕੀਰ ਮਾਲਕੋਹਾ ਦੀ ਖੋਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਤ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

ਵਣ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਦੁਰਲੱਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰੀ ਯਮੁਨਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਗਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਸਿਰੋ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ ਜੋ ਬੱਕਰੀ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਗਧੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਰਗਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ