ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 03 ਅਕਤੂਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.) ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਟਿਡ ਲੇਜਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ' ਅਤੇ ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਕੌਟਿਲਿਆ ਆਰਥਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹੀ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਟਿਡ ਲੇਜਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ' ਭਾਵ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਬਹੀ ਖਾਤਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪਰ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਚੌਕਸ ਹੈ।

ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕੌਟਿਲਿਆ ਆਰਥਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਸਾਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ‘ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਇੱਕਰੂਪਤਾ‘ ਭਾਵ ਪੈਸੇ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਵਾਹ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਡਿਜੀਟਲ ਮੁਦਰਾਵਾਂ (ਸੀਬੀਡੀਸੀ) ਸਮੇਤ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਬਾਂਡ ਉਪਜ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਪਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਪੈਸਾ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਖਰਚ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖਰਚੇ ਵੀ ਵਧੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਡ ਉਪਜ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਬਹੀ-ਖਾਤਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜਿਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰੈਡਿਟ/ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ) ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਕੋਡ ਜਾਂ ਟੋਕਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

---------------

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ