
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 02 ਨਵੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ, 1948 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਰਸਮੀ ਬਿਆਨ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਹਿੰਸਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਜੋਂ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ, ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ।
ਇਸ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਉਠਿਆ। 1947-48 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਬੋਧਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਨਵਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ
644 ਈਸਵੀ - ਦੂਜੇ ਮੁਸਲਿਮ ਖਲੀਫ਼ਾ, ਉਮਰ ਇਬਨ ਅਲ-ਖਤਾਬ, ਨੂੰ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਗੁਲਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1394 - ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਮਰਾਟ ਚਾਰਲਸ ਛੇਵੇਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
1493 - ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਡੋਮਿਨਿਕਾ ਟਾਪੂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
1655 - ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
1762 - ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
1796 - ਜੌਨ ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
1838 - ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1857 - ਨਾਨਾਰਾਓ ਦੀ ਮਥੁਰਾ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।
1869 - ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
1903 - ਪਨਾਮਾ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1911 - ਲੂਈਸ ਸ਼ੈਵਰਲੇਟ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸੀ. ਡੁਰੈਂਟ ਨੇ ਡੇਟ੍ਰੋਇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਵਰਲੇਟ ਮੋਟਰ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
1938 - 'ਅਸਾਮ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮਿਤੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1948 - ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
1957 - ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਲਾਇਕਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸੀ।
1958 - ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
1962 - ਚੀਨੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1984 - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
1988 - ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬਟਾਲੀਅਨ ਸਮੂਹ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ।
1988 - ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਫੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
1992 - ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਚ.ਡਬਲਯੂ. ਬੁਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 42ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।
1997 - 7ਵਾਂ ਜੀ-15 ਸੰਮੇਲਨ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
2000 - ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
2001 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।
2002 - ਨਖੋਨ ਪਥੋਮ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਲਿੱਟੇ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
2003 – ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਠ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
2004 – ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਦਾ ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।2006 - ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰੰਟੀ 'ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
2007 - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੇਤਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2007 - ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
2008 - ਯੂਨੀਅਨ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਧਾਰ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 0.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ।
2011 - ਜੀ-20 ਸੰਮੇਲਨ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਕੈਨਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਯੂਰੋਜ਼ੋਨ ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
2014 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
ਜਨਮ :
1618 - ਛੇਵੇਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਜਨਮ।
1688 - ਸਵਾਈ ਜੈ ਸਿੰਘ - ਉਹ ਆਮੇਰ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਾਜਾ।
1890 - ਐਚ.ਜੇ. ਕਾਨੀਆ - ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ।
1906 - ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ - ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
1933 - ਅਮਰਤਿਆ ਸੇਨ - ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ।
1937 - ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ - ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।
1956 - ਸਵਾਮੀ ਚਿੰਨਾ ਜੀਰ - ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1976 - ਮਾਨਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ - ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਪ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹਾਂਤ :
1936 - ਚਿਦੰਬਰਮ ਪਿੱਲਈ - ਤਾਮਿਲ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ।
1947 - ਸੋਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ - ਪਰਮ ਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹੀਦ।
1947 - ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾਨੂ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1977 - ਭਗਵੰਤਰਾਓ ਮੰਡਲੋਈ - ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਦੂਜੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।
2008 - ਲਲਿਤ ਮੋਹਨ ਸ਼ਰਮਾ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ 24ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਜੱਜ।
2013 - ਰੇਸ਼ਮਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :
- ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦਿਵਸ (ਹਫ਼ਤਾ)
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ