ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਮਾਰਚ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਾਲਮ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲ ਗਈ ਜਦੋਂ ਸਾਧ ਨਗਰ ਦੀ ਗਲੀ ਨੰਬਰ 2 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਸ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਾਸੂਮ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਸਨੀਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅੱਗ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਤੰਗ ਨਿਕਾਸ ਸੀ, ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਦਦ ਲਈ ਚੀਕੇ, ਪਰ ਅੱਗ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਲੇਰਾਨਾ ਕੰਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਰਾਜੇਂਦਰ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਨਿਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਮਿਤਾਲੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਨਿਲ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ। ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪੌੜੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੰਤੁਲਨ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਮਾਰਤ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਮੌਤ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੇਸਮੈਂਟ ਅਤੇ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਸ਼ੋਅਰੂਮ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਧ ਗਈ। ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 15 ਮੈਂਬਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਮਾਰਤ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਕਾਸ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ।

ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਪਤਾ 6:45 ਵਜੇ ਲੱਗਿਆ, ਪਰ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਗੱਡੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨੇੜਲੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੰਘਣੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਲਗਭਗ 30 ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਗੱਡੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ (33), ਕਮਲ (39), ਆਸ਼ੂ ਉਰਫ਼ ਅਨਿਲ (35), ਲਾਡੋ (70), ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ (22), ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ (15, 6 ਅਤੇ 3 ਸਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਦੀਪਿਕਾ (ਲਗਭਗ 28 ਸਾਲ) ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨਿਲ (ਲਗਭਗ 32 ਸਾਲ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸਚਿਨ (29), ਲਗਭਗ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ।

ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨੀਪਾਲ ਅਤੇ ਆਈਜੀਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਿੰਗਲ ਐਗਜ਼ਿਟ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੱਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਫਾਇਰਫਾਈਟਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ