ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ : ਡਾ. ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ
ਡਾ. ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ


ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ.) ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਫਿੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਮੁਖੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ।ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ’ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਰਸਮੀ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਰਐਸਐਸ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਡਾ. ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਪਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਸਦੀਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਨਾਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕੰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਕਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਘ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਔਖਾ ਸਮਝਣਾ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੈਂਪਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਕੜੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਟਰੱਸਟ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਣਵ ਕਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗਠਨ ਮੰਤਰੀ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੌਤਮ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ


 rajesh pande