ਕਾਠਮੰਡੂ, 08 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੁੰਬਿਨੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਤੋਂ 85 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਿਆਇਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਵਲ ਨੇ ਅੱਜ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।

ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਪਿਲਵਸਤੂ, ਰੂਪਾਂਦੇਹੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਨਵਲਪਰਾਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੁੱਧ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਲੁੰਬਿਨੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੌਡੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 12.5 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਕਮ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਪਿਲਵਾਸਤੂ, ਰੂਪਨਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਵਲਪਾਰਸੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਲੁੰਬਿਨੀ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਤਿੰਨਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ, ਲੁੰਬਿਨੀ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੁੰਬਿਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ, ਦੇਵਦਾਹਾ, ਰਾਮਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਕਪਿਲਵਾਸਤੂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ, ਡਰੇਨੇਜ, ਬੱਸ ਪਾਰਕ, ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਬੋਧੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਆਰਾਮ ਖੇਤਰ, ਕੈਫੇ, ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲੁੰਬਿਨੀ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਮਾਇਆਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਬੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰਨੀ ਤਲਾਅ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਥੰਮ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਦੇਵਦਾਹ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹਨ।

ਕਪਿਲਵਾਸਤੂ ਦਾ ਤਿਲੌਰਾਕੋਟ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਕਿਆ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਨਵਲਪਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮਗ੍ਰਾਮ ਸਤੂਪ ਇਕਲੌਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਮੂਲ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੋਧੀ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੁੱਧਾ ਸਰਕਟ ਅਧੀਨ ਚਾਰ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਮੋਰੰਡਮ ਸੌਂਪਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੇਕ ਲਈ 08 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਬਜਟ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨਾ, ਨਵੇਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ, ਮਾਹਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੁੰਬਿਨੀ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੌਡਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਲੁੰਬਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਲੁੰਬਿਨੀ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ