ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 02 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 3 ਮਈ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸਾਲ 1913 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਫਿਲਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਮੂਕ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ, ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੀਮਤ ਤਕਨੀਕੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਔਰਤ ਕਿਰਦਾਰ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਨੇਮਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ, ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1660 - ਸਵੀਡਨ, ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਨੇ ਓਲੀਵਾ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।

1764 - ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

1765 - ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।

1845 - ਚੀਨ ਦੇ ਕੈਂਟਨ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ 1,600 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1896 - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਵੀ. ਕੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

1913 - ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

1919 - ਅਮਾਨਉੱਲਾ ਖਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

1961 - ਕਮਾਂਡਰ ਐਲਨ ਸ਼ੇਪਾਰਡ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਬਣੇ।

1965 - ਕੰਬੋਡੀਆ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਲਏ।

1989 - ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 50-ਕਿਲੋਵਾਟ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1993 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੈਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

1998 - ਯੂਰਪੀਅਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਯੂਰੋ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੁਦਰਾ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ।

2002 - ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ 'ਤੇ ਹੋਏ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹਾ।

2003 - ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸਟੀਵ ਵਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ।

2004 - ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਛੇਵੇਂ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।

2006 - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੁਵੱਲੇ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਦੇਸ਼ੀ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਮਲੇਸ਼ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਪੱਖਪਾਤੀ ਪੀਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2008 - ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕੋਲਾ ਮਾਈਨਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

2008 - ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2008 - ਨੇਪਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਿਰੀਜਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੋਇਰਾਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ।

2008 - ਦੱਖਣੀ ਚਿਲੀ ਦੇ ਲਾਸ ਲਾਗਾਸੇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਸਤ ਪਿਆ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਿਆ।

2013 - ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 16 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਡਾਇਨਾਸੌਰ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ।

2016 - 63ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।2016 - ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਅਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 80,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

ਜਨਮ :

1896 - ਵੀ. ਕੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੈਨਨ - ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ।

1930 - ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਸਿੰਘ - ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1935 - ਸੀ. ਕੇ. ਜੈਨ - ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ।

1951 - ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਲੋਤ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸਤਦਾਨ

1955 - ਰਘੁਵਰ ਦਾਸ - ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ

1955 - ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸਤਦਾਨ

1958 - ਕਮਲ ਰਾਣੀ ਵਰੁਣ - ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ।

1968 - ਅਰਜੁਨ ਮੁੰਡਾ - ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

1977 - ਮਰੀਅਮ ਮਿਰਜ਼ਾਖਾਨੀ - ਗਣਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ, ਫੀਲਡਸ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1969 - ਡਾ. ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ।

1981 - ਨਰਗਿਸ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ।

1988 - ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ - ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ।

2000 - ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਪਰਾਂਜਪੇ - ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ।

2005 - ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ - ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ।

2006 - ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਹਾਜਨ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

2021 - ਜਗਮੋਹਨ ਮਲਹੋਤਰਾ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

2025 - ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਬਾਬਾ - ਭਾਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 126 ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਰਜ ਦਿਵਸ

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ