ਭੋਪਾਲ/ਜਬਲਪੁਰ, 02 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਬਰਗੀ ਡੈਮ ਵਿਖੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੂਫਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਨੌਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 29 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੀਲਬੰਦ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪ ਕੱਢੀਆਂ : ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਔਰੇਂਜ਼ ਅਲਰਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਰੋਸ਼ਨ ਆਨੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਰੂਜ਼ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜੇ। ਇਹ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਲਬੰਦ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਖਤਰਨਾਕ ਮੌਸਮ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਤੂਫਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰੂਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗੜਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਰੂਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੇਰੀ :

ਦੁਰਘਟਨਾ ਸਮੇਂ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਰੂਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੂਫਾਨ ਕਾਰਨ ਪਲਟ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮ 6:15 ਵਜੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਮ ਸ਼ਾਮ 6:40 ਵਜੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਪਰ ਵਾਹਨ ਸਟਾਰਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ।

47 ਲੋਕ ਸਵਾਰ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ 29 ਟਿਕਟ ਵਾਲੇ : ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਬਰਗੀ ਡੈਮ 'ਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਗਭਗ 47 ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਪਰ ਟਿਕਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ 29 ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਵਾਵਾਂ ਲਗਭਗ 74 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਰਗੀ ਸਿਟੀ ਦੇ ਸੀਐਸਪੀ ਅੰਜੁਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਸਡੀਆਰਐਫ ਟੀਮ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਪਰ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ, ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਡਿਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ :

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰੂਜ਼, ਮੋਟਰਬੋਟ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਸਪੋਰਟਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਡਿਟ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀ ਕਰੂਜ਼ : ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯੋਗੇਂਦਰ ਰਿਛਾਰੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2006 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਬਰਗੀ ਡੈਮ 'ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਕਰੂਜ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 60 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰੂਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੂਜ਼ ਸੰਚਾਲਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਗਠਿਤ : ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਜਬਲਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ :

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰੂਜ਼ ਪਾਇਲਟ ਮਹੇਸ਼ ਪਟੇਲ, ਸਹਾਇਕ ਛੋਟੇਲਾਲ ਗੋਂਡ ਅਤੇ ਟਿਕਟ ਕਾਊਂਟਰ ਇੰਚਾਰਜ ਬ੍ਰਿਜੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਟਲ ਮੈਕਲ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਅਤੇ ਬੋਟ ਕਲੱਬ ਬਰਗੀ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਸੁਨੀਲ ਮਾਰਵੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਮੈਨੇਜਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੂੰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਟੈਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ