ਕਾਠਮੰਡੂ, 25 ਜੂਨ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 1 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਪਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (ਜਾਇਕਾ) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵੈਲੀ ਅਰਬਨ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਾਇਕਾ ਸਾਲ 2023 ਤੋਂ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪੜਾਅਵਾਰ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਇਕਾ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਾਟੀ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਪੂੰਜੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਇਕਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 1 ਅਰਬ 2 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ, 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਕਰਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ 2 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਧਨੀਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਇਸ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2025/26 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਜੂਨ ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ 15 ਖਰਬ 83 ਅਰਬ 91 ਕਰੋੜ 3,7 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਾਇਕਾ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ ਪੜਾਅਵਾਰ ਸੜਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਰੂਟ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਵਾਧੂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਸੰਚਾਲਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਯਮਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਾਜਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਰਾਜਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਾਇਕਾ ਛੋਟੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ, ਵਧੇਰੇ ਸੰਗਠਿਤ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ